จีนพบ “กาน้ำหัวหงส์” พร้อมของเหลวปริศนา ที่ถูกบรรจุอยู่ภายใน (อายุกว่า 2,000 ปี)

เมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม ปี 2019 นักโบราณคดีพบ “กาน้ำหัวหงส์” ที่ทำมาจากสัมฤทธิ์ (โลหะผสมทองแดง) อายุ 2,000 ปี จากหลุมศพในสุสานมาหวังตู่อี๋ (Mawangdui) ของราชวงศ์ฮั่น ณ เมืองซานเหมินเซีย ในมณฑลเหอหนานทางตอนกลางของประเทศจีน ซึ่งภายในบรรจุของเหลวลึกลับมากกว่า 3 ลิตร นักวิจัยตรวจสอบแล้วพบว่ามันคือ “เหล้าโบราณ” แต่เดี๋ยวก่อนเรื่องนี้มันน่าสนใจมากกว่านั้น

ซู่ เสี่ยวตง นักวิจัยจากสถาบันวัฒนธรรมและโบราณคดีซานเหมินเซีย ระบุว่า เหล้าที่อยู่ในกาน้ำหัวหงส์นั้น มีส่วนผสมคล้ายกับสูตรยาในตำราแพทย์จีนโบราณ ที่มีคุณสมบัติช่วยห้ามเลือดและลดการอักเสบ แต่อย่างไรก็ตาม ยังไม่ทราบถึงวิธีการผลิตและไม่ยืนยันว่ามันยังสามารถดื่มได้หรือไม่

โดยหลุมศพดังกล่าวอยู่ลึกลงไปใต้ดินประมาณ 4 เมตร ถูกสร้างขึ้นในช่วงต้นราชวงศ์ฮั่น จากการประเมินมูลค่าและจำนวนทรัพย์สินที่ถูกฝังในหลุมศพที่ไม่มากนัก นักวิจัยจึงสันนิษฐานว่าเจ้าของหลุมศพน่าจะเป็นข้าราชการระดับล่าง

คำถามคือ ผ่านมานานกว่า 2,000 ปีแล้ว แต่ทำไมของเหลวนี้ถึงไม่ระเหยไปล่ะ ? คำตอบ : นั่นก็เพราะ รูปทรงโค้งงอของหัวหงส์ คือกุญแจสำคัญที่ช่วยรักษาของเหลวในเหยือกไม่ให้ระเหยหายไปนั่นเอง (เนื่องจากรูปทรงของกาน้ำที่เป็นคอแคบ ทำให้ของเหลวมีผิวสัมผัสกับอากาศได้น้อย + ปากขวดถูกปิดสนิททำให้ไม่มีอากาศถ่ายเทมาสัมผัสกับของเหลวด้านใน + ถูกเก็บไว้ในสถานที่ปิด (โลงศพ) แถมยังถูกฝังลึกลงไปกว่า 4 เมตร + เหล้าเป็นของเหลวที่มีโมเลกุลสูงจึงระเหยได้ช้ากว่าน้ำทั่วไป แต่ก็ใช่ว่าจะไม่ระเหยเลย เพียงแต่ไอเหล้าที่ระเหยจะไปจับตัวกันตรงบริเวณส่วนโค้งของคอหงส์จนกลายเป็นของเหลวกลับลงไปใหม่) 

เสี่ยวตง กล่าวเสริมอีกว่า “นี่คือหม้อทองสัมฤทธิ์ใบแรกที่ค้นพบในซานเหมินเซีย หัวหงส์ที่ถูกหล่อขึ้นมานั้นเหมือนจริงมาก ไม่ว่าจะเป็นความยาวของจงอยปาก ดวงตา รวมทั้งหงอนบนปาก ซึ่งผู้ที่ออกแบบและสร้างมันขึ้นมาต้องเคยพบหงส์และศึกษามันเป็นอย่างดี นั่นเป็นไปได้ว่าหงส์อาจอพยพมายังจีนในช่วงปลายราชวงศ์ฉินและราชวงศ์ฮั่นตอนต้น ซึ่งการมีอยู่ของหงส์ในสมัยนั้น ช่วยให้นักวิจัยสามารถคาดเดาสภาพอากาศของจีนและความอุดมสมบูรณ์ในอดีตได้มากขึ้นด้วย”

ทั้งนี้ นอกจากกาน้ำหัวหงส์แล้วยังพบหมวกสัมฤทธิ์ , กะละมังสัมฤทธิ์ , ดาบเหล็ก และเครื่องประดับหยก แม้นักวิจัยไม่ทราบถึงสาเหตุที่แน่ชัดของการฝังทรัพย์สินเหล่านี้ แต่พวกเขาเชื่อว่า อาจเป็นความเชื่อโบราณที่ชาวจีนฝังสิ่งของเหล่านี้เพื่อให้ผู้ตายได้นำไปใช้ในโลกหลังความตาย

การค้นพบเหล้าและสมบัติต่าง ๆ ในหลุมศพนี้ ช่วยให้นักวิจัยทราบถึงประเพณีงานศพของชาวจีนโบราณ รวมถึงวัฒนธรรมการดื่มที่ผู้คนในซานเหมินเซีย ณ ช่วงเวลานั้นอีกด้วย

Fact – “Römerwein” (อ่านว่า โรเมอร์-ไวน์) คือ ไวน์ที่เก่าแก่ที่สุดในโลก (อย่าสับสนกับเหล้านะครับ) มีอายุประมาณ 1,650 ปี  ถูกค้นพบเมื่อปี 1867 ที่สุสานโรมันแห่งหนึ่งของชาวโรมันจากศตวรรษที่ 4 ใกล้ๆ กับเมืองสเปเยอร์ (Speyer) ประเทศเยอรมนี ถูกบรรจุอยู่ในขวดแก้วความจุ 1.5 ลิตร และหากสงสัยว่ารสชาติหรือกลิ่นมันเป็นยังไง คำตอบคือ “ไม่มีใครรู้ครับ” เพราะนักวิจัยเองก็ไม่กล้าเปิด เนื่องจากกลัวว่าอากาศภายนอกอาจเข้าไปและทำให้ไวน์เสียหายได้ ปัจจุบันมันถูกจัดแสดงอยู่ในพิพิธภัณฑ์ทางประวัติศาสตร์ Palatinate ที่เมืองสเปเยอร์