นี่คือ “แอมโมไลต์” อัญมณีอายุล้านปีสุดหายาก ที่เกิดจากฟอสซิลหอยดึกดำบรรพ์

“แอมโมไลต์” (Ammolite) คืออัญมณีที่เกิดจากฟอสซิลของสัตว์ทะเลดึกดำบรรพ์นามว่า “แอมโมไนต์” (Ammonite) เป็นสัตว์ประเภทเซฟาโลพอด ที่มีความใกล้เคียงกับสัตว์จำพวกหมึกและหอยในปัจจุบัน มีขากรรไกรเหมือนจะงอยปาก และมีเปลือกหอยที่ขดเป็นวง โดยฟอสซิลของสัตว์ชนิดนี้สามารถพบได้ทั่วโลก เนื่องจากมันมีชีวิตอยู่ช่วงที่โลกมีพื้นแผ่นดินเพียงสองส่วนคือ มหาทวีปกอนด์วานาและมหาทวีปลอเรเซีย ในยุคดีโวเนียนก่อนจะสูญพันธุ์ในช่วงปลายยุคครีเทเชียส หรือเมื่อ 65 ล้านปีก่อนนั่นเอง

โดยข้อมูลจากสถาบันอัญมณีศาสตร์ของสหรัฐอเมริก (GIA) ระบุว่า กระบวนการที่จะทำให้ฟอสซิลของแอมโมไนต์กลายเป็นอัญมณีแอมโมไลต์นั้นมีหลายขั้นตอนและซับซ้อนมาก เนื่องจากซากที่ตายแล้วของแอมโมไนต์จะต้องถูกฝังอย่างรวดเร็ว บริเวณที่เคยเป็นก้นทะเลลึกในอดีต ซึ่งนับว่าเป็นพื้นที่ที่ปราศจากออกซิเจนและไม่ถูกรบกวนโดยความร้อน อีกทั้งต้องไม่ถูกทับถมจากซากสัตว์จำนวนมากอีกด้วย

แอมโมไลต์นับว่าเป็นพลอยออร์แกนิกจากธรรมชาติ 100 % ที่เกิดจากฟอสซิลของเปลือกหอย โดยมีส่วนประกอบหลักเป็น “ผลึกแร่อะราโกไนต์” (แร่คาร์บอเนตที่มีความเสถียรสูง) ก่อตัวเป็นชั้น ๆ ผ่านโครงสร้างทางจุลภาคของเปลือกหอย และมีองค์ประกอบทางเคมีจากแร่ธาตุอื่น ๆ เช่น แคลเซียมคาร์บอเนต และซิลิกา เป็นต้น ซึ่งแอมโมไลต์ถือเป็นอัญมณีชีวภาพเพียงไม่กี่ชนิด เช่นเดียวกันกับ อำพันและไข่มุก

บริเวณที่เรียกว่า The Bearpaw Formation

โดย GIA ยังเผยอีกว่า ซากฟอสซิลแอมโมไนต์ที่พบบริเวณ The Bearpaw Formation (แบร์พอว์ – บริเวณที่มีการก่อตัวทางธรณีวิทยาของหินดึกดำบรรพ์) รัฐอัลเบอร์ตา ประเทศแคนาดา เป็นเพียงแห่งเดียวที่สามารถพบอัญมณีแอมโมไลต์ที่ได้รับการยอมรับจาก World Jewellery Confederation ว่าเป็นเกรดอัญมณีชั้นสูงที่มาจากสิ่งมีชีวิต (แอมโมไลต์ที่มาจากแหล่งอื่นยังไม่ได้รับการยอมรับ) โดยพื้นที่ดังกล่าวนั้นเคยเป็นทะเลและมีการสะสมของซากฟอสซิล อีกทั้งยังมีส่วนประกอบของหินทะเล หินทราย และเถ้าภูเขาไฟ จึงนับว่าเป็นแหล่งที่พบซากฟอสซิลดึกดำบรรพ์ของสัตว์หลายชนิดเลยทีเดียว

อย่างไรก็ตาม ข้อมูลจาก International Gem Society ได้ประเมินว่า จากจำนวนทั้งหมดของฟอสซิลแอมโมไนต์ที่พบในแบร์พอว์ มีเพียง 5 % เท่านั้นที่สามารถกลายเป็นอัญมณีแอมโมไลต์อันล้ำค่าได้ โดย จุดเด่นอีกหนึ่งอย่างที่ทำให้แอมโมไลต์กลายเป็นอัญมณีล้ำค่า คือประกายเหลือบสีรุ้ง ซึ่งส่วนใหญ่แล้วแอมโมไลต์ที่พบทั่วไปจะมีเฉดสีแดงและเขียว แต่หากเป็นเฉดสีเขียวหรือสีม่วงจะนับเป็นของหายากและมีมูลค่ามากกว่านั่นเอง

ปัจจุบัน ความต้องการแอมโมไลต์นั้นมีเพิ่มมากขึ้นทั่วโลก ทำให้ Korite International บริษัทสัญชาติแคนาดาซึ่งเป็นซัพพลายเออร์รายใหญ่ที่สุดในตลาดแอมโมไลต์ ได้วางแผนที่จะขุดเหมืองแอมโมไลต์จาก 5 ไร่ เป็น 8 ไร่ เพื่อหวังจะเพิ่มจำนวนการผลิตอัญมณีแอมโมไลต์จาก 8 ล้านกะรัตต่อปีในปัจจุบันเป็น 16 ล้านกะรัตต่อปีในอนาคต และเพื่อสนองความต้องการที่มีมากขึ้นจากทั่วโลก

Fact – รู้หรือไม่ ? เถ้ากระดูกของมนุษย์ก็สามารถนำไปสร้างเพชรได้เช่นกัน โดยบริษัท Algordanza ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ สามารถสร้างเพชรขึ้นมาจากการเถ้าถ่านที่ได้จากการเผาร่างผู้เสียชีวิต โดยการใช้คาร์บอนที่ได้มาจากการเผาเถ้ากระดูกของมนุษย์ซึ่งมีปริมาณคาร์บอนราว 700 กรัม ซึ่งมากกว่าการสร้างเพชรโดยทั่วไปที่ใช้คาร์บอนเพียง 500 กรัมเท่านั้น โดยมีราคาเริ่มต้นอยู่ที่ 90,000 บาท