ตั้งแต่โควิดระบาด “หน้ากากเบน” ก็เป็นสินค้าขายดีทันที ! (ว่าแต่ช่วยป้องกันได้จริงหรอ ?)

(ราวต้นเดือน ก.พ. 2020) ตั้งแต่ไวรัสโควิด-19 เริ่มระบาดไปทั่วโลก ส่งผลให้หน้ากากอนามัยกลายเป็นสินค้าขายดีทันที รวมถึงหน้ากากแฟนซีต่าง ๆ ทั้งหน้ากากเบน หมวกสตรอมทรูปเปอร์ จนถึงหน้ากากดาร์ธเวเดอร์ด้วย

ด้านขวามือ ราคา 1 หมื่นบาท

ซึ่งผมจะขอเฉลยเลยว่า หน้ากากจากภาพยนตร์ชื่อดังเหล่านี้ “ไม่สามารถป้องกัน Covid-19 ได้” นั่นก็เพราะวัสดุที่ใช้ผลิตเหล่าหน้ากากข้างต้นไม่มีคุณสมบัติเพียงพอที่จะช่วยป้องกันได้

โดยคุณสมบัติของหน้ากากที่สามารถป้องกันไวรัสและฝุ่นขนาดเล็กได้นั้น จะต้องใช้วัสดุที่มีคุณสมบัติเทียบเท่า Surgical Mask หรือ หน้ากากอนามัยเขียวขาว ที่เราคุ้นตากันดี

ซึ่งวัตถุดิบหลัก “เนื้อผ้า” ควรผลิตจากพลาสติก พอลิโพรพิลีน (Polypropylene/PP) แล้วใช้เทคนิคขึ้นรูปเป็น “ผ้าไม่ถักไม่ทอ” (non-woven fabric) ซึ่งจะทำให้ได้ผ้าที่มีเส้นใยเล็กละเอียดระดับนาโน-ไมโครเมตร ทำให้ช่องว่างที่เกิดขึ้นมีขนาดเล็กสุด ๆ จนมีประสิทธิภาพสามารถกรองฝุ่นได้ถึง 5 ไมครอน (ซึ่งหน้ากาก N95 ก็ใช้ผ้าชนิดนี้ในการผลิต แต่เส้นใยจะมีขนาดเล็กและละเอียดกว่ามาก จึงกรองฝุ่นขนาดเล็กได้ถึง 0.3 ไมครอน)

ส่วนการป้องกันไวรัสนั้น ‘แถบด้านนอกสีเขียว’ ก็ควรถูกทาด้วย “สารสะท้อนน้ำ” (Fluorocarbon C6 หรือ เทฟลอน) เพราะเมื่อมีละอองจากสารคัดหลั่งลอยมา มันจะเกาะอยู่ด้านนอกไม่ซึมเข้าไปด้านใน

และสำหรับ ‘แถบด้านในสีขาว’ เนื่องจากผ้าชนิดดังกล่าว มีคุณสมบัติในการดูดซึมละอองของเหลวจากตัวเรา ซึ่งหากเราป่วย เชื้อโรคจะถูกเก็บไว้ในส่วนนี้ไม่ซึมออกไปด้านนอก ป้องกันการแพร่กระจายสู่บุคคลอื่นได้

ทอม ฮาร์ดี้ เล่าให้ฟังว่า แม้จะดูเหมือนเขาอึดอัดที่จะต้องใส่หน้ากากแบบนี้ในการถ่ายทำ แต่ทีมงานก็ออกแบบได้ดีมาก เขาเพียงแค่รู้สึกคันเป็นบางครั้งจากเหงื่อเท่านั้นเอง

ข้อมูลด้านบนคือการอธิบายว่าทำไมหน้ากากแฟนซีถึงช่วยป้องกันเราจากฝุ่นและไวรัสไม่ได้ โดยทางเว็บไซต์ The Hollywood Reporter รายงานถึงปรากฏการณ์ขายดีครั้งนี้ว่า

“จากการได้พูดคุยกับร้านขายสินค้าคอสเพลย์หลายร้าน ปรากฏว่า หน้ากากเบน (Bane Mask) จากหนังเรื่อง The Dark Knight Rises มียอดสั่งซื้อพุ่งขึ้นมาก ซึ่งถือเป็นเรื่องผิดปกติในช่วงนี้ของปี ขณะที่เสื้อผ้าของวายร้ายตัวนี้กลับไม่มียอดสั่งซื้อเข้ามาเลย แปลว่าผู้ซื้อสนใจแต่หน้ากากเท่านั้นจริง ๆ”

ซึ่งปรากกฏการณ์นี้ไม่ใช่เรื่องเล่น ๆ เพราะล่าสุด เมื่อเดือนสิ้นเดือนพฤษภาคม ที่ผ่านมา รัฐบาลสหรัฐฯได้ออกมาเตือนถึงเรื่องนี้ว่า “หน้ากากแฟนซีต่าง ๆ ไม่สามารถปกป้องตัวคุณและคนอื่น ๆ ได้ อีกทั้งพลาสติกที่ใช้ผลิตก็ยังไม่ผ่านการฆ่าเชื้อ ซึ่งยิ่งเพิ่มความเสี่ยงที่เชื้อโรคจะสะสมอยู่ภายใต้หน้ากากมากยิ่งขึ้น จึงไม่แนะนำให้สวมใส่หน้ากากเหล่านี้แล้วออกไปใช้ชีวิต เพื่อตัวคุณและคนรอบข้าง”

Fact – คริสโตเฟอร์ โนแลน ให้สัมภาษณ์กับนิตยสาร Rolling Stone ถึงเหตุผลที่ Bane ต้องสวมหน้ากากตลอดเวลาว่า “เบนมีอาการเจ็บปวดทางกายภาพเกิดขึ้นตลอดเวลา เป็นผลจากการถูกทำร้ายมาอย่างยาวนาน ซึ่งภายใต้หน้ากากมีแก๊สที่ช่วยบรรเทาความทรมานแก่เขาได้” (ถ้าเป็นเวอร์ชั่นการ์ตูน หน้ากากจะบรรจุสารอัดฉีดยาโดฟเพิ่มพลังต่อสู้ให้เบนแข็งแกร่งขึ้นครับ)