รู้จัก “ก้อนน้ำแข็ง B-15” ภูเขาน้ำแข็งใหญ่ที่สุดในโลก จนสามารถมองเห็นได้จากอวกาศ

“ก้อนน้ำแข็ง B-15” เป็นภูเขาน้ำแข็งขนาดใหญ่ที่สุดในโลกที่แตกออกมาจากหิ้งน้ำแข็ง Ross Ice Shelf ของทวีปแอนตาร์กติกา (ขั้วโลกใต้) ตั้งแต่ปี 2000 มีพื้นที่ราว 10,915 ตารางกิโลเมตร ขนาดใหญ่พอ ๆ กับประเทศจาเมกา แต่ปัจจุบันมันกำลังจะละลายหายไปแล้ว

โดยเมื่อปี 2003 ก้อนน้ำแข็ง B-15 ได้แตกออกเป็น 4 ก้อนใหญ่ ๆ คือ B-15A , B-15K , B-15J และ B-15Z ซึ่ง National Ice Center ได้ติดตามก้อนน้ำแข็งยักษ์เหล่านี้มานานกว่าสิบปี พบว่า ก้อนน้ำแข็งทั้งหมดละลายและแตกสลายไปจนยากจะติดตาม จะเหลือเพียงก็ B-15Z เท่านั้นที่ยังคงลอยอ้างว้างอยู่ในมหาสมุทรและค่อย ๆ เดินทางเข้าใกล้ช่ายฝั่งมากขึ้นเรื่อย ๆ 

ซึ่งล่าสุดเมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม 2018 นักบินอวกาศจากนาซาถ่ายภาพภูเขาน้ำแข็งยักษ์ลูกนี้ได้จากนอกโลก พบมันไปปรากฏอยู่ที่กลางมหาสมุทรเซาท์แอตแลนติกห่างจากชายฝั่งเซาท์จอร์เจีย 227 กิโลเมตรเท่านั้น และการที่มันเข้าใกล้ชายฝั่งนั้นอาจส่งผลอันตรายสุด ๆ เพราะมันสามารถสร้างคลื่นสึนามิได้ ซึ่งสามารถเกิดขึ้นได้ 2 กรณี คือ..

เส้นทางการเคลื่อนที่ของ B-15Z ถูกลมและคลื่นพัดไป

1.มีเศษน้ำแข็งขนาดใหญ่ที่แตกและตกลงสู่มหาสมุทร – มวลของเศษน้ำแข็งจะลงไปแทนที่มวลน้ำทะเลจนอาจเกิดการกระเพื่อม สะสมกลายเป็นคลื่นขนาดใหญ่ซัดเข้าชายฝั่งในประเทศที่ใกล้ที่สุด ตัวอย่างเช่น ก้อนน้ำแข็ง B-15Z มีขนาดยาว 18 กิโลเมตร กว้าง 9 กิโลเมตร ซึ่งเศษน้ำแข็งเพียง 0.3 ลูกบาศก์ (มีน้ำหนักประมาณ 275 ล้านกิโลกรัม) สามารถทำให้เกิดคลื่นสูง 28 เมตร เลยทีเดียว

2.ภูเขาน้ำแข็งพลิกตัว – คือการที่ฐานน้ำแข็ง (ส่วนที่อยู่ใต้น้ำ) มีมวลน้อยกว่าส่วนบนผิวน้ำ ซึ่งจะทำให้เกิดการพลิกตัว และแทนที่น้ำจนเกิดการกระเพื่อมจนกลายเป็นคลื่น เหมือนที่เคยเกิดขึ้นในประเทศกรีนแลนด์ เมื่อปี 1995 เหตุการณ์ครั้งนั้นทำให้เกิดคลื่นสูงประมาณ 4 เมตร ทำลายสิ่งก่อสร้างและเรือประมงชายฝั่งไปจำนวนมาก ซึ่งความรุนแรงเทียบเท่ากับแผ่นดินไหวขนาด 5 – 6 ริกเตอร์

ซึ่งข่าวดีคือ จากภาพถ่ายพบว่ามันมีลอยแตกขนาดใหญ่ผ่ากลาง (รูปที่1) นั่นหมายความว่าอีกไม่นาน B-15Z จะต้องหายไปในอีกไม่ช้าแน่นอน และด้วยความร้อนของดวงอาทิตย์จะทำให้ก้อนน้ำแข็งนี้จะไม่สามารถเข้าใกล้ชายฝั่งจนสร้างคลื่นยักษ์ได้ (ละลายก่อน) แต่คนที่ดวงซวยคือเหล่าสิ่งมีชีวิตที่อาศัยอยู่ขั้วโลกใต้ต่างหาก เพราะหากเกิดสึนามิขึ้นมาจริง ๆ อาจกลายเป็นชนวนเร่งให้พวกแพนกวินทั้งหลายไร้ที่อยู่และเข้าสู่สภาวะใกล้สูญพันธุ์ในที่สุด

Fact ทำไมภูเขาน้ำแข็งมหึมาถึงลอยได้ ? ตอบ : คีย์เวิร์ดเรื่องนี้อยู่ที่ “ความหนาแน่น” ครับ โดยน้ำแข็งมีความหนาแน่นต่ำกว่าน้ำ เนื่องจาก “โมเลกุลของน้ำแข็ง” อยู่ชิดกันเป็นกลุ่ม และมีช่องว่างระหว่างโมเลกุลเพิ่มขึ้น ส่งผลให้ความหนาแน่นของน้ำแข็งลดลงจนลอยตัวได้นั่นเอง