รู้จักกับ “นกยางดำ” (Black heron) ที่พวกมันนี่แหละ-เป็นเจ้าของฉายา “ร่มนักล่า” มาร่วม 200 ปี

นี่คือ “นกยางดำ” (Black heron – ชื่อวิทยาศาสตร์ : Egretta ardesiaca) เป็นสัตว์ในตระกูลเดียวกับนกกระสา แต่นกสายพันธุ์นี้มักพบได้แถบแอฟริกาใต้เป็นส่วนใหญ่ และบางแห่งในยุโรป โดยสิ่งที่ทำให้นกยางดำเป็นที่รู้จักกันทั่วก็คงหนีไม่พ้นเรื่องพฤติกรรมการล่าที่โคตรเท่ของพวกมัน ซึ่งมีชื่อเรียกว่า “Canopy Feeding”

การล่าเหยื่อแบบ Canopy Feeding

โดยการล่าจะเกิดขึ้นในช่วงกลางวันหรือก่อนพระอาทิตย์ตก พวกมันจะกางปีกออกกว้าง ๆ ครอบหัวตัวเองคล้ายร่มและก้มหาเหยื่อที่เป็นปลาตัวเล็ก แมลง และกุ้ง ซึ่งในสายพันธุ์ของนกยาง จะมีเพียงนกยางดำชนิดเดียวเท่านั้นที่ใช้วิธีล่าเหยื่อแบบนี้

อเล็กซ์ อีแวนส์ นักวิจัยนกแห่งมหาวิทยาลัยลีดส์ กล่าวว่า “ในนกยางชนิดอื่น เช่น นกยางแดง พวกมันจะใช้เท้าแกว่งน้ำเพื่อก่อกวนให้เหยื่อตกใจ จากนั้นจึงใช้ปากที่เหมือนชมวกแทงไปที่ตัวเหยื่อ ซึ่งเดิมทีนกยางดำอาจจะใช้วิธีเดียวการนี้เช่นกัน แต่เมื่อเวลาผ่านไป พวกมันเรียนรู้ได้ว่าวิธีการดังกล่าวช่วยให้ล่าเหยื่อได้น้อย ดังนั้นมันจึงเรียนรู้ที่จะล่าเหยื่อในแบบของตัวเอง ซึ่งบางทีพวกมันอาจใช้ทั้งสองวิธีร่วมกันเพื่อทำให้มันเป็นนักล่าที่สมบูรณ์”

ทั้งนี้ ไม่มีการอธิบายไว้อย่างแน่ชัดว่าเหตุใดนกยางดำจึงกางปีกเหมือนร่มเพื่อล่าเหยื่อ แต่มีทฤษฎีที่น่าสนใจจากผู้เชี่ยวชาญที่อธิบายไว้ 2 ทฤษฎีด้วยกัน โดยทฤษฎีแรกของ เคนน์ คอฟแมน ผู้เชี่ยวชาญด้านนกจากนิตยสาร Audubon อธิบายไว้ว่า “เป็นไปได้ที่นกยางดำตั้งใจจะสร้างร่มเพื่อให้เกิดเงาลักษณะเป็นพุ่มบริเวณใต้ปีกเพื่อใช้ ‘หลอกล่อ’ ปลาให้เข้ามาใกล้ เพราะอาจจะคิดว่าเงาที่เกิดขึ้นเป็นพื้นที่หลบภัยนั่นเอง”

อีกทฤษฎีต่อมาของ บิลล์ ชิลด์ส ศาสตราจารย์กิตติคุณจาก SUNY-ESF อธิบายไว้ว่า “หากเปรียบเทียบกับมนุษย์ มันคงเหมือนการใส่แว่นกันแดดเพื่อลดแสงสะท้อนในช่วงที่เราไปตกปลา ในทำนองเดียวกัน นกยางดำก็ใช้กลยุทธ์เดียวกันจากเงาใต้ปีกของตัวเอง เพื่อลดแสงสะท้อนจากดวงอาทิตย์ ซึ่งนั่นจะทำให้มันมองเห็นการเคลื่อนไหวของสิ่งมีชีวิตเล็ก ๆ ที่อยู่ใต้น้ำได้ชัดเจนขึ้น จึงไม่แปลกที่พวกมันสามารถหาเหยื่อได้อย่างรวดเร็ว”

นกยางดำ (Black heron)

นอกจากวิธีการล่าเหยื่อ นกยางดำยังมีความโดดเด่นในเรื่องของการหาคู่เช่นกัน เพราะเมื่อถึงฤดูผสมพันธุ์ นกยางดำตัวผู้จะนำเศษกิ่งไม้มาสร้างรังไว้ก่อน จากนั้นพวกมันจะยืนบนรังที่ยังสร้างไม่เสร็จและเชิดหน้าชูคอขึ้น พร้อมกับพองขนให้ฟูและส่งเสียงดัง เพื่อดึงดูดให้ตัวเมียสนใจ ซึ่งหากจีบติดและผสมพันธุ์กัน ตัวผู้จะทำหน้าที่หาวัสดุมาให้ตัวเมียเป็นผู้สร้างรัง แถมมันจะยังคงอยู่เป็นคู่กันกับตัวเมียต่อไปอีกด้วย

เพิ่มเติม – นกยางดำ มีลักษณะทั่วไปที่ชัดเจนคือ ขนทั้งตัวเป็นสีดำมันวาว มีเท้าสีเหลืองเช่นเดียวกับสีของนัยตา สูงประมาณ 42.5–66 ซม. ปีกกว้างได้มากสุด 95 ซม. มักพบได้ในบริเวณพื้นที่เปิดโล่งใกล้กับทะเลสาบและบ่อน้ำจืด โดยในช่วงของการล่าเหยื่อ พวกมันมักล่าอย่างสันโดษ แต่หากล่าร่วมกับฝูง เราอาจเห็นร่มนักล่าของมันกางพร้อมกันได้มากถึง 200 ตัวเลยทีเดียว