ชีวิตเลือกได้ – เมื่อปลาเพศเมียเลือกคู่ของตัวเอง จนเกิดสปีชีส์ใหม่มากมายในทะเลสาบ

วันที่ 3 ธันวาคม 2562 นักวิจัยจากมหาวิทยาลัย University of Cambridge ได้ค้นพบว่าปลาเพศเมียสามารถออกลูกสปีชีส์ใหม่ได้ โดยการการผสมพันธุ์กับปลาเพศผู้สปีชีส์อื่น ๆ หากปลาตัวนั้นมีสีสันที่ถูกใจ !!

ทะเลสาบ Mweru

Dr. Joana Meier นักวิจัยที่เผยแพร่ผลงานเรื่องนี้ใน Nature Communications ค้นพบว่ามีปลาในวงศ์ปลาหมอสี (Cichild fish) กว่า 40 สปีชีส์อยู่ในทะเลสาบ Mweru คิดเป็นร้อยละ 20 ของจำนวนปลาหมอสีที่ทำการสำรวจในแอฟริกาตะวันออก

Dr. Joana กล่าวว่าปลาหมอสีเหล่านี้บางกลุ่มกินตัวอ่อนแมลง บางกลุ่มกินสาหร่าย บางกลุ่มกินแพลงก์ตอนสัตว์ แล้วมันเป็นไปได้หรือที่จะมีปลาหมอสีหลายสปีชีส์อยู่ในทะเลสาบเดียวกันได้มากขนาดนี้ ?

cichlid
ปลาที่อยู่ในวงศ์ปลาหมอสี (Cichlid) ซึ่งเป็นชนิดที่กินเนื้อ

นั่นทำให้นักวิจัยทำการทดลองบางอย่าง ขั้นตอนคือจับปลาหมอสีเพศเมียมาไว้ในอ่าง พร้อมกับปลาหมอสีเพศผู้ 4 ตัว โดยจะมี 3 ตัวเป็นวงศ์ปลาหมอสีสปีชีส์เดียวกัน (อาจต่างกันที่ซับสปีชีส์) และปลาหมอสีเพศผู้อีกตัวหนึ่งที่อยู่คนละสปีชีส์ โดยกำหนดให้สีสันมีความคล้ายคลึงกัน

ปรากฏว่าในช่วงกลางดึก ปลาหมอสีเพศเมียเลือกเข้าผสมพันธุ์กับปลาหมอสีเพศผู้คนละสปีชีส์ แทนที่จะผสมพันธุ์กับปลาหมอสีสปีชีส์เดียวกัน นักวิจัยจึงได้ข้อสรุปว่า ปลาหมอสีเพศเมียจะเลือกคู่ที่มันพอใจ แล้วในสภาวะที่แสงน้อย ทำให้สายตาของมันมองเห็นไม่ดีนัก มันจึงเลือกตัวที่มีสีสันสะดุดตาที่สุด หรือเรียกอีกอย่างว่า “หล่อที่สุด” นั่นเอง

Cichlid
ปลาที่อยู๋ในวงศ์ปลาหมอสี จะมีเพียงปลาอักษร C ที่อยู่คนละสปีชีส์

สรุป – จริง ๆ กระบวนการนี้นับว่าเป็นอีกหนึ่งทางเลือกในการดำรงเผ่าพันธุ์ของปลาหมอสีนะครับ เนื่องจากว่าหากมีปลาที่กินอาหารเหมือนกันอยู่ในพื้นที่เดียวกัน สักวันหนึ่งอาหารก็จะมีไม่เพียงพอ แต่การผสมข้ามสปีชีส์ทำให้เกิดสปีชีส์ใหม่ ที่กินอาหารแตกต่างไปจากสปีชีส์เดิม ไม่เกิดการแย่งอาหารกัน อย่างไรก็ตาม นักวิจัยยังไม่ทราบแน่ชัดว่าปลาหมอสีสปีชีส์ใหม่เหล่านี้ จะสามารถสืบพันธุ์ต่อได้หรือไม่ หรือจะกลายมาเป็นผู้รุกรานปลาหมอสีสายพันธุ์ดั้งเดิมหรือไม่ คงต้องมีการศึกษาเพิ่มเติมต่อไป

Fact – ศาสตร์ในการแยกกลุ่มของสิ่งมีชีวิต เราเรียกว่า อนุกรมวิธาน (Taxonomy) ซึ่งสปีชีส์ (Species) นับว่าเป็นการแยกกลุ่มในลำดับที่ต่ำสุดแล้ว (สำหรับลำดับหลักนะครับ จริง ๆ มันยังมีแยกเป็น Sub-species อีก) โดยปกติแล้วสิ่งมีชีวิตคนละสปีชีส์มีโอกาสผสมพันธุ์กันได้ เช่น ม้าผสมลาได้เป็น “ล่อ” แต่ส่วนใหญ่ลูกที่เกิดจากการผสมข้ามสปีชีส์จะเป็นหมัน อย่างไรก็ตาม บางครั้งเราอาจพบได้ว่าลูกจากการผสมข้ามสปีชีส์ยังสามารถสืบพันธุ์ต่อได้ และเกิดเป็นสปีชีส์ใหม่ได้เลยก็มี