พาย้อนรอยหาคำตอบ ทำไมขวดเบียร์ต้องเป็นสีน้ำตาลหรือไม่ก็เขียว

เคยสงสัยมั้ยครับว่าทำไมขวดเบียร์ที่วางขายกันอยู่นั้นถึงต้องเป็นขวดสีชา (สีน้ำตาล) บางยี่ห้อก็เป็นสีเขียว มันทำเป็นสีอื่นไม่ได้หรือ ? เพื่อหาคำตอบ เราจึงจะเริ่มกันที่ต้นกำเนิดของเบียร์ก่อน

นักประวัติศาสตร์เชื่อว่าเบียร์ถูกคิดค้นมานานกว่าหนึ่งหมื่นปีที่แล้ว ถือเป็นสิ่งที่อยู่คู่กับอารยธรรมมนุษย์มาตั้งแต่ต้นเลยก็ว่าได้

แต่โชคร้ายที่ในยุคนั้นยังไม่มีตู้แช่เย็นทำให้เบียร์ที่หมักบ่มเสร็จแล้วจะต้องดื่มให้หมดทันที ไม่สามารถเก็บรักษาได้ เพราะพวกเราเองก็น่าจะเข้าใจกันดีใช่มั้ยล่ะครับว่าเบียร์ค้างคืนนั้นรสชาติแย่ขนาดไหน

จนกระทั่งถึง ศตวรรษที่ 17 เราก็ค้นพบว่าขวดแก้วนั้นยอดเยี่ยมขนาดไหนในการใช้เก็บรักษาอาหาร เมื่อนักบวชบางคนได้นำเอาเบียร์และไวน์ไปบรรจุไว้ในขวดแก้วเพื่อเตรียมดื่ม แต่สุดท้ายก็ดันลืม ก่อนจะมาพบในภายหลังว่าเบียร์และไวน์ที่บรรจุใส่ขวดเอาไว้ยังมีรสชาติที่สดใหม่

เหล่านักบวชจึงเริ่มศึกษาการบรรจุเบียร์ในขวดแก้วกันมากขึ้น ในที่สุดมันก็กลายเป็นบรรจุภัณฑ์มาตรฐานสำหรับเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกชนิดในช่วงปลายศตวรรษที่ 18

ทว่ามันก็ยังไม่เพียงพอ เพราะเบียร์ในขวดแก้วเหล่านี้ก็ยังมีกลิ่นที่เปลี่ยนไปอยู่ดีหากเก็บเอาไว้นาน จนเวลาล่วงเลยมาถึงปี 1930s นักวิทยาศาสตร์ค้นพบว่าตัวการที่ทำให้เบียร์เสียรสชาติและมีกลิ่นผิดเพี้ยน เกิดจากแสงแดด

เพราะรังสี UV เข้าไปทำลาย กรดอัลฟ่า (Alpha acids) ซึ่งเป็นสารประกอบสำคัญที่ได้จากต้นฮ๊อปซึ่งใช้ในการหมักเบียร์และทำปฏิกิริยากับซัลเฟอร์จนออกมาเป็นกลิ่นเหม็น

แต่ทางแก้ก็ไม่ได้ยากเย็นนัก เพียงแค่เติมสีน้ำตาลลงไปในขวดแก้วเท่านั้นก็เพียงพอจะสามารถปกเครื่องดื่มจากรังสี UV ได้ เป็นเหตุผลเดียวกับที่เครื่องดื่มชูกำลังหลาย ๆ ชนิดเลือกใช้ขวดแก้วสีน้ำตาล เพราะรังสี UV นอกจากจะเปลี่ยนรสของเบียร์แล้ว มันยังทำลายวิตามินในเครื่องดื่มได้อีกด้วย

แล้วขวดสีเขียวมาจากไหนล่ะ ?

สำหรับเบียร์ขวดสีเขียวนั้น ต้องย้อนกลับไปในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ขวดสีน้ำตาลเป็นที่ต้องการอย่างมากในแนวหน้าเนื่องจากคุณสมบัติในการป้องกันรังสี UV ทำให้อุตสาหกรรมผลิตเบียร์ในประเทศต้องเสียสละหันไปใช้ขวดสีอื่นแทนที่ และเพื่อไม่ให้มันไปเหมือนกับเครื่องดื่มชนิดอื่น ๆ ในตลาด พวกเขาจึงเลือกใช้ขวดสีเขียวที่โดดเด่นกว่า

ประกอบกับช่วงเวลานั้นเบียร์คุณภาพไม่สูง ราคาไม่แพงจะถูกบรรจุลงในขวดสีน้ำตาล แล้วส่งไปบำรุงทหารในกองทัพ ส่วนเบียร์คุณภาพสูงก็จะถูกบรรจุในขวดสีเขียว ขายกันภายในประเทศ พอสงครามจบลงจึงทำให้เบียร์ในขวดสีเขียวกลายเป็นเครื่องหมายของเบียร์ที่มีคุณภาพสูงไปโดยปริยาย

สุดท้ายจึงทำให้ไม่มีผู้ผลิตเบียร์ขวดเขียวเจ้าไหนยอมเปลี่ยนกลับไปใช้ขวดสีน้ำตาลอีก แม้ว่าขวดสีน้ำตาลจะป้องกันรังสี UV ได้ดีกว่ามากก็ตาม เพราะมันได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของเครื่องหมายที่ติดตาผู้บริโภคไปเรียบร้อยแล้ว

Fact – โรคซีโนซิลิก้าโฟเบี่ย (Cenosillicaphobia) หรือ โรคกลัวแก้วเปล่า คืออาการของคนที่จะรู้สึกไม่สบายใจหรือมีอาการกลัวเมื่อเห็นแก้วเปล่า ๆ แต่ถ้าในแก้วมีเบียร์ หรือมีเครื่องดื่มอยู่ก็แล้วไป

อ่านต่อ – กล้าดื่มกันมั้ย ? พบกับ Reuse Brew “รียูส-บรูว์” เบียร์ที่ทำมาจาก “น้ำเน่าเสีย”