การระบาดของ Covid-19 อาจกำลัง “ช่วยชีวิตมนุษย์” มากกว่าที่มันพรากไป

การระบาดของ COVID-19 กำลังทวีความรุนแรงมากขึ้นทุกวัน มีผู้เสียชีวิตเพิ่มขึ้นต่อเนื่องตอนนี้มากกว่า 7,000 คนทั่วโลกและส่งผลกระทบโดยตรงต่อเศรษฐกิจโลกอย่างร้ายกาจ แต่ในข่าวร้ายก็ยังมีข่าวดีครับ เนื่องจากการระบาดครั้งนี้กำลังทำให้ปัญหามลพิษในอากาศดีขึ้นมาก

ย้อนกลับไปเมื่อวันที่ 8 มีนาคม มาแชล เบิร์ค (Marshall Burke) นักเศรษฐศาสตร์ด้านสิ่งแวดล้อม จาก มหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด (Stanford University) ทำการคำนวณการปล่อยมลพิษทางอากาศที่ลดลงในประเทศจีนว่ามันอาจจะกำลังช่วยชีวิตเราจากมลพิษอยู่

ถึงแม้ว่าตัวเลขมลพิษที่ลดลงจะอยู่ไม่นานนัก เนื่องจากสถานการณ์การระบาดที่ค่อย ๆ ดีขึ้น แต่จากข้อมูลของเบิร์คระบุว่า จำนวนประชากรท้องถิ่นในประเทศจีนที่ไวรัสได้ช่วยชีวิตเอาไว้จากมลพิษนั้น มากกว่าที่มันคร่าไปเสียอีก

*มลพิษในอากาศทำให้เกิดโรคในระยะยาวได้หลากหลายชนิดมาก ตั้งแต่โรคหลอดเลือดหัวใจ โรคเกี่ยวกับทางเดินหายใจ มะเร็ง และอื่น ๆ ซึ่งโรคเหล่านี้ถือเป็นโรคที่มีผู้เสียชีวิตต่อปีเป็นอันดับต้น ๆ ของสาเหตุการเสียชีวิตทั้งหมด

เปรียบเทียบมลพิษในประเทศจีน ก่อนและหลังการระบาด

“เรามีหลักฐานมากมายที่บ่งชี้ว่าการหายใจเอาอากาศเสียเหล่านี้เข้าไปทำให้เกิดการเสียชีวิตก่อนวัยอันควร แต่คำถามคือการลดลงของมลพิษจากโควิดนั้นช่วยชีวิตคนมากกว่าที่มันคร่าไปหรือไม่ และจากข้อมูลที่ได้ ผมคิดว่าคำตอบมันชัดเจนมากว่า ใช่ มันช่วยชีวิตมากกว่า” เบิร์ค กล่าว

ภายในช่วงเวลากว่า 2 เดือนที่มลพิษลดลงนั้น การคำนวณของเบิร์คระบุว่ามันสามารถช่วยชีวิตเด็กอายุต่ำกว่า 5 ขวบได้มากกว่า 4 พันคน และผู้สูงอายุอีกกว่า 73,000 คนในประเทศจีน จากการเสียชีวิตเพราะโรคที่เกิดจากมลพิษ ซึ่งมากกว่าจำนวนที่ไวรัส Covid-19 พรากไปทั่วโลกถึง 10 เท่า

ถึงแม้ว่าตัวเลขนี้จะฟังดูแหม่ง ๆ แต่ก็มีงานวิจัยมากมายที่สนับสนุนว่ามลพิษทางอากาศกำลังฆ่าคนมากมายทั่วโลกอยู่จริง ๆ ครับ และงานวิจัยชิ้นล่าสุดเมื่อต้นเดือนก็ชี้ว่ามลพิษทำให้เรามีอายุขัยสั้นลงเฉลี่ยอย่างน้อย 3 ปี

นอกจากนั้นหากวัดกันเป็นตัวเลขจริง ๆ โรคที่เกิดจากมลพิษทางอากาศอย่างเส้นเลือดหัวใจ โรคปอด และการติดเชื้อในทางเดินหายใจส่วนล่าง คือ 3 อันดับแรกสุดของสาเหตุการเสียชีวิต มากกว่า HIV มาลาเรีย การจมน้ำ และการดื่มแอลกอฮอล์รวมกันเสียอีก

มลพิษทางอากาศในกรุงเทพในช่วงพีค

ซึ่งการวิเคราะห์ของเบิร์คใช้ข้อมูลจากประเทศจีนเพียงที่เดียวเท่านั้น แต่ปัจจุบันการระบาดแพร่กระจายไปแล้วทั่วโลก โดยเฉพาะในประเทศอิตาลี

ข้อมูลดาวเทียมแสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่าปริมาณมลพิษในอิตาลีลดลงอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะ ก๊าซไนโตรเจนไดออกไซด์ ที่ถูกปล่อยออกจากไอเสียรถยนต์ ซึ่งเป็นหนึ่งในสาเหตุของโรคหัวใจ

*คลิปเปรียบเทียบมลพิษในประเทศอิตาลี ก่อนและหลังการระบาด

อย่างไรก็ตาม การศึกษาผลกระทบทางบวกด้านสุขภาพโดยรวมจากการลดลงของมลพิษอย่างกะทันหันที่ว่านี้ ยังไม่ผ่านขั้นตอน Peer-Review อย่างเป็นทางการนะครับ แต่สิ่งที่เรามั่นใจได้แน่นอนก็คือการระบาดของโรคทำให้มลพิษลดลงจริง และพิสูจน์ว่าถ้าหากเราร่วมใจกันเริ่มเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิต ลดการปล่อยมลพิษตั้งแต่ตอนนี้ก็ยังทันครับ

สรุป – การระบาดของ Covid-19 กำลังทำให้มลพิษทางอากาศลดลงอย่างมาก และจากการคำนวนก็พบว่าบางทีการระบาดของโรค อาจกำลังช่วยชีวิตเรามากกว่าที่มันพรากไป

Fact – โดยเฉลี่ยมนุษย์จะสูดอากาศเข้าไปในปอดประมาณ 7.5 ลิตรต่อนาที หรือ 1.2 หมื่นลิตรต่อวัน

Fact 2 –  ในปี 1952 เกิดมลพิษในอากาศครั้งใหญ่ที่กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ เป็นเหตุให้ชาวลอนดอนเสียชีวิตไปมากกว่า 8 พันคน

อ่านต่อ – รู้หรือไม่? เหตุใดการติดเชื้อ COVID-19 จึงรักษาได้ยาก