นักวิจัยพบสารใหม่ (คล้ายเวทมนตร์) ที่ตั๊กแตนใช้เรียกพวกแสนล้านตัว ให้มารวมกันได้ทันที

เมื่อปีที่แล้ว (2019) ทวีปแอฟริกาตะวันออกต้องเผชิญปัญหา “ฝูงตั๊กแตนนับแสนล้านตัว” บุกเข้าทำลายพืชผลส่งผลให้ประชากรในทวีปกว่า 19 ล้านคน ต้องเข้าสู่ภาวะขาดแคลนอาหารฉับพลัน ไม่เพียงเท่านี้ ฝูงตั๊กแตนยังส่งผลต่อการเดินทางอากาศอีกด้วย เช่น เหตุการณ์เครื่องบินโดยสารลำหนึ่งบินผ่านประเทศเอธิโอเปีย และต้องปะทะเข้ากับพวกมันมหาศาล ทั้งกระจกหน้าและเครื่องยนต์ต่างได้รับความเสียหายทำให้ต้องลงจอดฉุกเฉินทันที

ภาพเล็กคือเครื่องบินที่ปะทะเข้ากับฝูงตั๊กแตนจนต้องลงจอดฉุกเฉิน

การรวมตัวของฝูงตั๊กแตนนี้ไม่ได้เกิดขึ้นบ่อย เพราะโดยธรรมชาติแล้วตั๊กแตนจะอยู่แยกกัน ไม่หากินเป็นฝูง นั่นทำให้เกิดคำถามว่า แล้วอะไรคือสาเหตุที่ทำให้พวกมันมารวมตัวกันมหาศาลได้ขนาดนี้ ? (และยังบ่อยครั้งขึ้นด้วยนะ)

คำตอบ : ทีมนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเหอเป่ย (Hebei University) ได้เผยข้อมูลสำคัญลงในวารสาร Nature เมื่อวันที่ 12 สิงหาคม 2020 ระบุว่า ตั๊กแตนมีสารฟีโรโมนชนิดหนึ่งชื่อว่า 4-vinylanisole (ตัวย่อ : 4VA) ที่สามารถใช้ในการดึงดูดตั๊กแตนตัวอื่น ๆ ให้มาอยู่รวมกัน ซึ่งสารดังกล่าวเสมือนฟีโรโมนของมนุษย์ที่ปล่อยออกมากระตุ้นอารมณ์-ดึงดูดเพศตรงข้าม แต่สารฟีโรโมนของตั๊กแตนเจ๋งกว่านั้น เพราะสามารถดึงดูดได้ทุกเพศทุกวัย

การบุกของตั๊กแตนนั้นรุนแรงมาก จนรัฐบาลต้องประกาศให้ประชาชนช่วยกันจับกิน แต่ก็ไม่เป็นผลเพราะจำนวนที่มากกว่าแสนล้านตัว อีกทั้งขนาดลำตัวที่ใหญ่ถึง 6-7 ซม. พร้อมการบินอย่างรวดเร็วก็ทำให้ผู้คนได้รับบาดเจ็บด้วย

การรวมตัวกันแบบนี้นักกีฏวิทยาเรียกว่า “ระยะเข้าสังคม” หรือ “ระยะกริแกเรียส” (Gregarious phase) ซึ่งจะเกิดขึ้นต่อเมื่อพวกมันประมาณ 4-5 ตัว บังเอิญอยู่รวมกันเป็นกลุ่มเล็ก ๆ ก็จะเริ่มปล่อยสาร 4VA เพื่อเรียกตัวอื่นมาสมทบ โดยการรวมตัวไม่เพียงมาอยู่ร่วมกันเฉย ๆ แต่ยังทำการผสมพันธุ์กันด้วย นั่นทำให้สามารถเพิ่มจำนวนได้แบบทวีคูณเลยนั่นเอง

ซึ่งความบังเอิญดังกล่าวจะมีโอกาสเกิดขึ้นต่อเมื่อสภาพอากาศแปรปรวนอย่างรุนแรง ทั้งจากความแห้งแล้งที่ติดต่อกันหลายเดือนรวมถึงการที่ฝนตกติดต่อกันหลายวัน (ภาวะโลกร้อนมีส่วนสำคัญที่ทำให้สภาพอากาศทั้ง 2 แบบที่เป็นปัจจัยหลักมีโอกาสเกิดขึ้นถี่และบ่อยครั้งขึ้น)

เมื่อทราบถึงสาเหตุหลักแล้ว จะแก้ไขอย่างไร ? : นักวิจัยตัดสินใจทำการดัดแปลงพันธุกรรมด้วยการลบยีน Or35 (เป็นยีนที่ตั๊กแตนใช้สำหรับดมกลิ่นฟีโรโมน 4VA) และปล่อยตั๊กแตนดัดแปลงเหล่านี้ออกไปผสมพันธุ์ตามธรรมชาติ ซึ่งลูกที่ออกมาก็จะไม่สามารถดมสาร 4VA ได้ ทำให้ไม่สามารถเรียกรวมตัวกันอีกต่อไปได้แล้วนั่นเอง

Fact – อานุภาพการทำลายล้างของฝูงตั๊กแตน (จำนวน 4-8 พันล้านตัว) ใน 1 วัน เทียบเท่าปริมาณอาหารที่สามารถนำมาใช้เลี้ยงผู้คนมากถึง 3,500,000 คนเลยทีเดียว