โลกได้รับ “สัญญาณวิทยุประหลาด” ส่งมาจากห้วงอวกาศลึก “ถี่ซ้ำ-ทุก ๆ 157 วัน”

สัญญาณสุดประหลาดนี้มีชื่อว่า FRB 121102 โดยเราได้รับสัญญาณครั้งแรกเมื่อปี 2012 ซึ่งความประหลาดของมันก็คือ เราจะได้รับคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าชื่อนี้ทุก ๆ 157 วัน

ภาพจากกล้องโทรทรรศน์ Gemini North Telescope (ฮาวาย) ขณะเกิดการปะทุคลื่นวิทยุ

ตอนแรกนักดาราศาสตร์คิดว่า เป็นผลกระทบจากการรวมตัวกันของหลุมดำ แต่เมื่อหลุมดำเกิดรวมกันเรียบร้อยแล้ว ทำไมเจ้าคลื่นชนิดนี้ยังส่งสัญญาณมาอยู่ล่ะ ? ผู้ติดตามอีกกลุ่มจึงเสนอว่า หรือเราอาจได้รับการติดต่อจากมนุษย์ต่างดาวก็ได้นะ ? ซึ่งทั้ง 2 สมมมุติฐานนี้ ก็ยังไม่ถูกปัดตกนะครับ

ตามรายงานล่าสุด ซึ่งเผยแพร่ในวารสาร MNRAS ฉบับ 19 พฤษภาคม 2020 (วารสารดาราศาสตร์และฟิสิกส์ดาราศาสตร์ อายุร่วม 200 ปี) ระบุว่า หลังจากทีมนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยแมนเชสเตอร์ ได้เฝ้าติดตามปรากฏการณ์ดังกล่าวเป็นเวลากว่า 5 ปีเต็ม พวกเขาตรวจสอบจนพบตำแหน่งที่มาของสัญญาณดังกล่าวสำเร็จ โดยพื้นที่ตรงนั้นอยู่ในบริเวณกาแล็กซีแคระ (Dwarf galaxy เล็กกว่าทางช้างเผือก 10-10,000 เท่า) ซึ่งพื้นที่ดังกล่าวอยู่ไกลจากเรามากถึง 3 พันล้านปีแสง

ตำแหน่งที่ตั้งของ FRB 121102 ที่อยู่ในช่วงระหว่างกลุ่มดาวสารถี

โดย FRB 121102 มีวงจรการปล่อยสัญญาณ ดังนี้ วงจรแต่ละรอบจะเริ่มด้วยการส่งสัญญาณซ้ำ ๆ ภายในช่วงเวลา 90 วัน (โดยเราไม่สามารถหาค่าเฉลี่ยจำนวนครั้งที่ชัดเจนได้ เพราะในแต่ละปีจะได้รับสัญญาณไม่เท่ากัน ‘ปี 2015 มากกว่า 10 ครั้ง’ , ‘ปี 2019 มากกว่า 20 ครั้ง’) จากนั้นพอครบ 90 วัน สัญญาณก็จะหายไปดื้อ ๆ และจะเริ่มเข้าสู่ช่วงเงียบเป็นเวลา 67 วัน และเมื่อครบช่วงเงียบ ก็จะวนซ้ำใหม่เป็นวงจรแบบนี้เรื่อย ๆ ทุกปีครับ

อันที่จริงเราพบสัญญาณวิทยุ FRB ครั้งแรกตั้งแต่ปี 2007 แล้วนะ ซึ่งตอนนี้เราพบทั้งหมดกว่า 18 สัญญาณแล้ว โดยแต่ละสัญญาณก็ถูกส่งมาจากพื้นที่แตกต่างกันไป เช่น FRB 180814 ที่อยู่ห่างจากโลก 1.5 พันล้านปีแสง หรือ FRB 180916 ที่อยู่ห่างจากโลก 500 ล้านปีแสง

ภาพแสดงการส่งสัญญาณของ FRB 181112 มายังโลก

และถึงแม้เราจะทราบทั้งวงจรการปล่อยสัญญาณ รวมถึงตำแหน่งที่มาของสัญญาณ แต่มันก็ยากจริง ๆ ที่จะทราบได้ว่า แล้วสิ่งใดกันแน่ที่ปล่อยเป็นตัวการสำคัญปล่อยสัญญาณเหล่านี้ออกมา ? ด้วยปริศนาสุดยิ่งใหญ่ข้อนี้จึงทำให้สมมุติฐานทุกข้อยังไม่ถูกปัดตกไปนั่นเองครับ

Fact – ชื่อ FRB 121102 มีที่มาจาก – การที่สัญญาณเกิดขึ้นเร็วมากเพียง 1-2 มิลลิวินาทีจากนั้นก็หายไป จึงทำให้ถูกจัดอยู่ในหมวดคลื่นวิทยุสัญญาณฉับพลัน Fast Radio Burst ตัวย่อ FRB ส่วนรหัสมาจากวันที่ค้นพบ “ปี 2012 เดือน 11 วันที่ 2” นั่นเอง