เหตุใดผู้ป่วย COVID-19 ในประเทศอิตาลี จึงมีอัตราการเสียชีวิตเป็นจำนวนมาก ?

สำหรับประเทศในแถบเอเชียเริ่มมีจำนวนผู้ติดเชื้อและผู้เสียชีวิตจาก COVID-19 ลดลงแล้ว ทว่า ประเทศในยุโรปโดยเฉพาะอิตาลีกลับมีผู้เสียชีวิตเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ในวันนี้ผมขอเสนอบทความจาก Telegraph บอกเล่าถึงสาเหตุที่ทำให้จำนวนผู้เสียชีวิตในอิตาลีพุ่งสูงขึ้นในเวลาอันสั้น

italy

เมื่อวันที่ 21 มีนาคม 2020 ประเทศอิตาลีมีจำนวนผู้ติดเชื้อ COVID-19 ที่ได้รับการยืนยันแล้วกว่า 47,000 ราย และมีผู้เสียชีวิตกว่า 4,032 ราย โดยในช่วง 24 ชั่วโมงที่ผ่านมาก็มียอดผู้เสียชีวิตไปอีกถึง 627 รายเลยทีเดียว ในขณะที่เมื่อเทียบกับประเทศจีน ซึ่งเป็นแหล่งกำเนิดของการแพร่ระบาด แม้จะมีจำนวนผู้ติดเชื้อถึง 81,250 ราย แต่กลับมีผู้เสียชีวิตเพียง 3,253 ราย

จะเห็นได้ว่าอัตราการเสียชีวิตของผู้ป่วย COVID-19 ในประเทศอิตาลีสูงถึง 8% ในขณะที่จีนมีอัตราการเสียชีวิตราว 4% ยิ่งนำไปเทียบกับประเทศเยอรมนี ที่มีผู้ติดเชื้อกว่า 13,000 ราย ยังมีอัตราการเสียชีวิตเพียง 0.3% ทั้งที่เป็นประเทศในทวีปยุโรปเหมือนกัน เหตุใดจึงมีความแตกต่างกันขนาดนี้ ?

จากคำแถลงของศาสตราจารย์ วอลเตอร์ ริชชีอาร์ดิ (Walter Ricciardi) เจ้าหน้าที่ในกระทรวงสาธารณสุขอิตาลี เผยว่าเหตุที่อิตาลีมีอัตราการเสียชีวิตสูงมาจากปัจจัยด้านประชากรและการบันทึกทางการแพทย์ เนื่องจากอิตาลีจัดเป็นประเทศที่มีจำนวนผู้สูงอายุสูงมากเป็นอันดับ 2 ของโลก จากเอกสารทางการแพทย์พบว่าผู้ป่วย COVID-19 ในโรงพยาบาล มีอายุเฉลี่ยราว 67 ปี ในขณะที่ประเทศจีนอายุเฉลี่ย 46 ปี นอกจากนี้อาการของผู้ป่วยสูงอายุส่วนใหญ่ 80% ต้องการการดูแลรักษาอย่างใกล้ชิด ซึ่งทำให้เกิดความยากลำบากในการทำงานของบุคลากรทางการแพทย์ด้วย

italy

ทีนี้เรื่องปัจจัยเกี่ยวกับการบันทึกทางการแพทย์ คือส่วนหนึ่งที่ทำให้จำนวนผู้เสียชีวิตจาก COVID-19 เพิ่มขึ้นด้วยเช่นกัน เป็นต้นว่าหากผู้ป่วยคนนั้นเสียชีวิตและตัวเขามีเชื้อโคโรนาไวรัสอยู่ด้วย จะถูกบันทึกสาเหตุการเสียชีวิตจากโคโรนาไวรัสทันที นั่นหมายความว่าจำนวนผู้เสียชีวิตจาก COVID-19 ที่แท้จริงอาจไม่ใช่จำนวนที่รายงานในขณะนี้ แต่อาจมาจากโรคประจำตัวโดยโคโรนาไวรัสอาจมีส่วนเกี่ยวข้องให้อาการกำเริบมากขึ้นก็เป็นได้

ปรากฏว่าจากการประเมินซ้ำของทางสถาบันสุขภาพนานาชาติ (National Institute of Healthข) พบว่าจำนวนผู้เสียชีวิตจาก COVID-19 จริง ๆ นั้นมีอยู่เพียง 12% จากที่บันทึกไว้ ส่วนอีก 88% นั้นเสียชีวิตจากโรคประจำตัวหรือภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ อย่างน้อย 1 อย่าง

นอกจากนี้ ศาสตราจารย์ มาร์ติน แมคคี (Martin McKee) จากสถาบันอนามัยและเวชศาสตร์เขตร้อนแห่งกรุงลอนดอน เสริมว่าการเปรียบเทียบจำนวนผู้ติดเชื้อและผู้เสียชีวิตในยุโรปยังเร็วไป เพราะการดำเนินการของแต่ละประเทศมีความแตกต่างกันไป อย่างระบบสาธารณสุขของเยอรมนีสามารถเข้าถึงเขตชุมชนได้ดีกว่า จึงสามารถตรวจเจอผู้เข้าข่ายและผู้ติดเชื้อได้อย่างรวดเร็วตั้งแต่อาการยังไม่รุนแรง

italy

ถึงกระนั้นก็ยังมีปัจจัยอื่น ๆ ที่เป็นตัวเร่งให้อิตาลีมีจำนวนผู้เสียชีวิตเพิ่มขึ้น นั่นคือเรื่องของการสูบบุหรี่และอากาศเป็นพิษ แสดงให้เห็นอย่างชัดเจนในตอนเหนือของแคว้นลอมบาร์เดีย ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีมลพิษทางอากาศสูงและมีรายงานผู้เสียชีวิตจาก COVID-19 จำนวนมาก

ยิ่งไปกว่านั้นการมีจำนวนผู้ติดเชื้อเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในเวลาอันสั้น ทำให้โรงพยาบาลในอิตาลีไม่มีกำลังมากพอในการรองรับผู้ป่วย คุณอาจคิดว่าแพทย์ใน 1 โรงพยาบาลจะเจอผู้ป่วย COVID-19 เพียงไม่กี่สิบราย แต่นั่นผิดถนัด เพราะเฉลี่ยแล้วโรงพยาบาลขนาดใหญ่ที่มีเครื่องไม้เครื่องมือเตรียมพร้อมจะต้องรับผู้ป่วยราว 1,200 รายเลยทีเดียว ด้วยจำนวนที่มากขนาดนี้ทำให้เครื่องมือที่เตรียมมาเกิดขาดแคลนได้ และทำให้แพทย์เสี่ยงต่อการติดเชื้อมากยิ่งขึ้น

สรุป – ผมมีเพื่อนนักเรียนแลกเปลี่ยนสมัยมัธยมเป็นชาวอิตาลี เขาเล่าว่าเมืองที่อาศัยอยู่จัดเป็นเมืองที่มีผู้ติดเชื้อเป็นอันดับ 2 ของอิตาลี แถมคนรู้จักบางคนก็เสียชีวิตจาก COVID-19 ด้วย นับว่าเป็นเรื่องน่าเศร้าอย่างมากเลยครับ อย่างไรผมก็ขอเป็นกำลังใจให้กับชาวอิตาลีรวมถึงพี่น้องชาวไทยที่ติดเชื้อ ให้กลับมามีสุขภาพดีดังเดิมในเร็ววันนะครับ

Fact – Angiotensin converting enzyme 2 (ACE2) เป็นเอนไซม์ที่เกาะอยู่บนผิวเซลล์ของมนุษย์ โดยเฉพาะเซลล์ปอดและไต ทำหน้าที่ในกระบวนการควบคุมความดันโลหิตในร่างกายมนุษย์ ซึ่งไวรัส SARS-CoV 2 ต้นเหตุของ COVID-19 จะใช้ ACE2 เป็นตัวยึดเกาะกับเซลล์ของมนุษย์ นี่จึงเป็นหนึ่งในสาเหตุว่าทำไมทำเลหลักของเชื้อจึงอยู่ที่ปอดนั่นเอง