ปรากฏการณ์ “ไบรนิเคิล” (เกลียวมรณะใต้ทะเล) แช่แข็งทุกสิ่งมีชีวิตเพียงแค่เคลื่อนผ่าน

ปรากฏการณ์เกลียวน้ำแข็งใต้ทะเล มีชื่อทางการว่า “ไบรนิเคิล” (Brinicles) เกิดจาก – น้ำบนแผ่นน้ำแข็งที่มีความความเย็นสูงกว่า – บังเอิญจมลงและไหลผ่านน้ำที่อยู่ใต้แผ่นน้ำแข็ง – จึงทำให้น้ำบริเวณโดยรอบของการไหลผ่าน (จากด้านบนลงมา) เปลี่ยนเป็นน้ำแข็งไปด้วย – ซึ่งจะสิ้นสุดก็ต่อเมื่อน้ำจากบริเวณทั้งสองมีอุณหภูมิเท่ากัน

ลักษณะน้ำแข็ง ที่เมื่อสัมผัศกับสิ่งใดจะถูกปกคลุมด้วยเส้นใย ทำให้สิ่งมีชีวิตเสียชีวิตทันทีจากการที่เลือดแข็งตัวฉับพลัน

ซึ่งบริเวณส่วนปลายของเกลียว จะมีลักษณะเป็นเส้นใยจำนวนมาก และเมื่อสัมผัสกับสิ่งใดเส้นใยเหล่านี้ก็จะพอกตัวเป็นน้ำแข็งหนาขึ้นเรื่อย ๆ แช่แข็งเหล่าสัตว์น้อยใหญ่ด้านล่าง (ส่วนมากจะเป็นปลาดาวเพราะหนีไม่ทัน)

โดยเจ้าเกลียวน้ำแข็งนี้ คล้ายกับปรากฏการณ์ Super-cooling (การทำเบียร์วุ้น) คือการที่ของเหลวมีอุณหภูมิต่ำกว่าจุดเยือกแข็งระดับนึง แต่ยังไม่สามารถแข็งตัวเป็นผลึกได้ กระทั่งเกิดการกระทบทำให้โมเลกุลของน้ำที่พร้อมตกผลึกอยู่แล้วแต่ยังอยู่ห่างกัน สามารถเข้าจับตัวกันสำเร็จจนกลายเป็นผลึกน้ำแข็งอย่างรวดเร็วนั่นเอง

จากสารคดี Frozen Planet ฉายทาง BBC เมื่อปี 2011 (คนละรายการกับทัมฝรั่งเศส)

เราก็ได้รู้จักและได้คำตอบเกี่ยวกับปรากฏการณ์สุดอัศจรรย์นี้เรียบร้อยแล้วนะครับ ทีนี้ผมอยากเล่าถึงความยากลำบากของนักวิจัย และตากล้องที่ได้เก็บภาพสวย ๆ แบบด้านบนนี้กันบ้าง

ย้อนกลับไปในการถ่ายทำสารคดี เมื่อปี 2005 หลังจากทีมงานชาวฝรั่งเศส เตรียมถ่ายทำเรื่องราวของ เพนกวินจักรพรรดิ ที่แอนตาร์กติกา ก็ได้บังเอิญพบกับ “เกลียวน้ำแข็งไบรนิเคิล” โดยบังเอิญ ทำให้ทีมงานต้องรีบขึ้นฝั่งทันที มิเช่นนั้นอาจเสียชีวิตภายใน 10 นาทีได้เลย (จากการเปลี่ยนอุณหภูมิอย่างรวดเร็วโดยรอบของบริเวณนั้น)

ภาพถ่ายเมื่อปี 2007 ไบรนิเคิลเกิดขึ้นหลายจุด กินบริเวณกว่า 10 กิโลเมตร โดยมีสถานีดูมงดูวีล บนชายฝั่งอะเดลี เป็นผู้รายงานตำแหน่งต่าง ๆ

จากนั้นทีมงานก็ใช้วางแผนนานกว่า 2 ปี เพื่อเตรียมตัวให้พร้อมสำหรับการเก็บข้อมูลและถ่ายทำสารคดีเกี่ยวกับปรากฏการณ์น่าทึ่งนี้ เมื่อวันถ่ายทำมาถึง พวกเขาได้สวมชุดเข้ารูปเต็มตัวที่ให้ความร้อนด้วยกระแสไฟฟ้า (Thermal underwear)

และยังต้องถ่วงสิ่งของไว้ที่ร่างกายคนละกว่า 90 กิโลกรัม เพราะการว่ายน้ำในอุณหภูมิหนาวเย็นขนาด -1.8 องศาเซลเซียส แทบเป็นไปไม่ได้ (ร่างกายจะหยุดเคลื่อนไหวแบบอัติโนมัติ) แต่สุดท้ายพวกเขาก็กัดฟันสู้อยู่ใต้น้ำนานถึง 5 ชั่วโมง จนทำให้ได้ภาพและข้อมูลสุดน่าทึ่งทั้งหมดเผยแพร่แก่ชาวโลกครับ