นักวิจัยพบ “ปรสิตชนิดรุนแรง” ข้ามสายพันธ์ุจาก “กอริลลา มาสู่ คน”

วันที่ 15 ตุลาคม 2019 สำนักข่าว BBC รายงานว่า นักวิจัยพบไข้มาลาเลียชนิดรุนแรงที่ข้ามสายพันธุ์ จาก ‘กอริลลา‘ มาสู่ ‘คน’ และโรคร้ายนี้ฆ่าชีวิตมนุษย์ไปหลายแสนคนต่อปี

ในแต่ละปี ผู้คนหลายแสนคนต้องตายเพราะไข้มาลาเรีย จากกรณีศึกษาผู้ป่วยส่วนใหญ่ ได้รับเชื้อ Plasmodium falciparum (พลาสโมเดียม ฟัลซิพารัม) เป็นเชื้อโปรโตซัวที่เป็นอันตรายและทำให้เกิดโรคมาลาเรียในมนุษย์ โดยเชื้อนี้มีที่มาจาก กอริลลา

นักวิจัยพบหลักฐาน DNA ของเชื้อ พลาสโมเดียม ฟัลซิพารัม ในตัวอย่างอุจจาระของกอริลลา 2 สปีชีส์ย่อย ได้แก่ กอริลลาครอสริเวอร์ (cross-river gorilla) และ กอริลลาเวสเทิร์นโลว์แลนด์ (western lowland gorilla) และยังพบเชื้อชนิดเดียวกันในตัวอย่างเลือดของกอริลลาที่ถูกกักขังในกรงด้วยอีก 1 ตัว ซึ่งเชื้อดังกล่าวเป็นปรสิตที่เป็นสาเหตุของโรคมาลาเรียชนิดรุนแรงในคน

เชื้อจะถูกส่งผ่านทางยุงก้นปล่องเพศเมีย เป็นพาหะนำโรคที่สำคัญ ถ้ามันกัดลิงหรือคนที่ติดเชื้อ มันจะนำเชื้อปรสิตที่มันได้รับมา แพร่เข้าสู่กระแสเลือดของคนที่โดนยุงกัดอีกคนทันที

จากการศึกษาโครงสร้างพันธุกรรมของปรสิตมาลาเรียชนิดต่าง ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งยีนที่เรียกว่า rh5 ซึ่งเป็นรหัส DNA ที่สำคัญ ที่ทำให้เกิดการติดเชื้อมาลาเรียในเซลล์เม็ดเลือดแดงของมนุษย์

นักวิจัยกล่าวว่า หากเราสามารถพัฒนาวัคซีนที่ช่วยให้ rh5 เเข็งแกร่งขึ้น มันจะเป็นประโยชน์อย่างมากแก่มวลมนุษยชาติ โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับผู้ป่วยที่เป็นไข้มาลาเรีย

ดร.กาวิน ไรท์ ผู้นำวิจัยกล่าวว่า  “เรารู้สึกประหลาดใจมากกับสิ่งที่ค้นพบ มันเป็นที่น่าพอใจอย่างมาก เพราะมันสมเหตุสมผลกับงานวิจัยอื่น ๆ คำอธิบายเกี่ยวกับโมเลกุลว่าการข้ามสายพันธุ์นี้เกิดขึ้นได้อย่างไร และเรารู้แล้วว่าจะต่อสู้กับมันได้อย่างไร”

ผลการศึกษาครั้งนี้ยังระบุว่า การที่มนุษย์บุกรุกทำลายพื้นที่ป่า ซึ่งเป็นถิ่นที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติของสัตว์ ส่งผลให้มนุษย์สัมผัสกับสัตว์มากขึ้น และมีโอกาสถ่ายทอดเชื้อโรคให้กันและกันได้ง่ายขึ้นอีกด้วย

fact – องค์การอนามัยโลก (World Health Organization) ระบุให้พื้นที่ส่วนใหญ่ในแอฟริกาซึ่งอยู่ทางตอนใต้ของทะเลทรายซาฮารา เป็นเขตแดนอันตรายอย่างสุดขั้วจากโรคมาลาเรีย

อ่านต่อ – นักวิจัยพบ “เชื้อโรค” นับล้านชนิดตกมาจาก “ชั้นบรรยากาศ” กว่าล้านล้านตัวทุกวัน