คิลลี่ฟิช ปลาจิ๋วสุดถึก ที่กลายพันธุ์ตัวเองจนทนต่อสารเคมีได้มากกว่าปกติ 8,000 เท่า

ณ บริเวณริมชายฝั่งตะวันออกของทวีปอเมริกา นักวิจัยพบปลาสายพันธุ์หนึ่งที่มีความพิเศษกว่าปลาสายพันธุ์อื่นทั่ว ๆ ไป ปลาสายพันธุ์ดังกล่าวมีชื่อสามัญว่า “ปลาคิลลี่ฟิช (Killifish) ซึ่งประกอบไปด้วยปลาน้ำจืดและน้ำกร่อยขนาดเล็กหลายชนิดในอันดับ Cyprinodontiformes

ทว่า ปลาในอันดับดังกล่าวส่วนใหญ่ (ประมาณ 1,000 กว่าชนิดจากแทบทุกทวีปทั่วโลก) จะออกลูกเป็นตัว แต่ปลาคิลลี่ฟิชคือหนึ่งในไม่กี่ชนิดจากปลาอันดับ Cyprinodontiformes ที่ขยายพันธุ์ด้วยการวางไข่

ปลาคิลลี่ฟิชมีขนาดเล็ก  บางชนิดจะออกหากินและดำรงชีวิตอยู่บนผิวน้ำ ในขณะที่บางชนิดจะออกหากินและดำรงชีวิตอยู่ในระดับพื้นน้ำเท่านั้น บางชนิดจะรวมตัวกันเป็นฝูง ในขณะที่บางชนิดจะว่ายน้ำกระจายตัวกันออกไป การวางไข่ของปลาคิลลี่ฟิชจะมีลักษณะแตกต่างกันออกไป โดยบางชนิดอาจวางไข่ในดิน และบางชนิดอาจวางไข่บนส่วนใบของพืชน้ำ เช่น ใบบัว เป็นต้น

ในประเทศไทย มีปลาเพียงชนิดเดียวที่เข้าข่ายปลาคิลลี่ฟิช นั่นคือ ปลาหัวตะกั่ว (Aplocheilus panchax)” ซึ่งอยู่ในวงศ์ Aplocheilidae ที่พบได้ในทุกแหล่งน้ำทั่วประเทศ

เราสามารถพบเจอปลาคิลลี่ฟิชได้แทบทุกที่ที่มีน้ำ ไม่ว่าจะเป็นในต้นน้ำ คลอง บึง และแม่น้ำต่าง ๆ ไปจนถึงแหล่งน้ำชั่วคราวที่จะแห้งเหือดไปตามฤดูกาล ที่น่าตกใจไปกว่านั้นคือ แม้แต่แอ่งน้ำเล็ก ๆ ที่ขังอยู่ในรอยเท้าสัตว์ ก็สามารถพบเจอปลาคิลลี่ฟิชอาศัยอยู่ได้เช่นกัน จึงเป็นข้อพิสูจน์ได้อย่างหนึ่งว่า ปลาสายพันธุ์นี้เป็นปลาที่มีความสามารถในการดำรงชีวิตอยู่ในสภาพแวดล้อมใดก็ได้ พึ่งพาสิ่งแวดล้อมน้อย และปรับตัวให้อยู่ภายใต้สถานที่ต่าง ๆ ได้ดี

ความทนทายาดของปลาคิลลี่ฟิชยังไม่หมดเพียงเท่านี้ นักวิจัยทีมยังค้นพบอีกว่า ปลาคิลลี่ฟิชที่อาศัยอยู่ในบริเวณฝั่งมหาสมุทรแอทแลนติก กำลังมีกระบวนการ กลายพันธุ์ (Mutation)” โดยนักวิจัยได้ให้ข้อมูลว่า

สาเหตุของการกลายพันธุ์สืบเนื่องมาจากมลพิษจากสารเคมีในน่านน้ำที่พวกมันอาศัยอยู่ มลภาวะจากแหล่งอุตสาหกรรมของ “อ่าวนวร์ก (Newark Bay)” ได้ถูกถ่ายเทลงสู่น่านน้ำ จนพวกปลาคิลลี่ฟิชที่อาศัยอยู่ต้องทำการวิวัฒนาการตัวเองให้ทนต่อสารเคมีได้มากกว่าปลาสายพันธุ์อื่น ๆ

หากเป็นปลาสายพันธุ์อื่น การแหวกว่ายอยู่ในน้ำที่เต็มไปด้วย ไดอ๊อกซิน-โพลีคลอริเนตไบฟีนิล (PCB) และ สารโลหะหนัก คงทำให้พวกมันจบชีวิตลงได้ภายในเวลาไม่นาน แต่ปลาคิลลี่ฟิชที่ได้กลายพันธุ์จนสมบูรณ์แล้วนั้น จะมียีนพิเศษที่สามารถปิดกั้นเซลล์ภายในไม่ให้ถูกทำลายจากสารเคมีได้ จึงทำให้พวกมันสามารถทนต่อสารเคมีอันตรายได้มากถึง 8,000 เท่า

จากภาพจะเห็นว่ามีส่วนอื่น ๆ ในขณะที่เป็นตัวอ่อนเพิ่มมา ซึ่งในภาพขวามือคือตัวที่สืบทอดจากบรรพบุรุษที่ได้กลายพันธุ์แล้ว

PCB คือกลุ่มของสารเคมีจำพวกสารอินทรีย์ที่มีคลอรีนเป็นส่วนประกอบหลัก พิษของมันไม่ได้ส่งผลแบบเฉียบพลัน แต่จะส่งผลโดยการค่อย ๆ สะสมเข้าไปในร่างกายทีละเล็กทีละน้อยแทน

หากสะสมเป็นเวลานานจะเกิดเป็นอาหารเรื้อรังในที่สุด โดยเริ่มจากอาการเหนื่อยล้า เบื่ออาหาร คลื่นไส้ อาเจียน และแขนขาบวม ต่อมาจะเริ่มเกิดฝีและตุ่มเล็กๆ ตามผิวหนัง ผิวหนังและเล็บคล้ำ เปลือกตาบวม สุดท้ายอาจเกิดปัญหาต่อระบบประสาท ระบบสืบพันธุ์ และระบบภูมิคุ้มกันได้ หรืออย่างร้ายแรงที่สุดก็คือการเกิดโรคมะเร็ง

อ่านต่อ – หมีน้ำ สิ่งมีชีวิตสุดท้ายที่จะรอด หากวันสิ้นโลกมาถึง (ไปอยู่ต่อบนอวกาศ)