รู้จักเหล่า “Mega Bat” (ค้างคาวยักษ์) ที่ดูเหมือนสุนัขจิ้งจอกติดปีกบินยังไงยังงั้น

บนโลกมีค้างคาวมากกว่า 1,100 สายพันธุ์ แต่มีเพียง 3 สายพันธุ์เท่านั้น ที่ดื่มกินเลือดเป็นอาหาร ส่วนที่เหลือจะกินผลไม้ แมลง และสัตว์เล็กเป็นส่วนใหญ่ รวมถึงค้างคาวสายพันธุ์นี้ด้วย ค้างคาวแม่ไก่ ที่มีชื่อภาษาอังกฤษสุดท่ว่า The Flying foxes อยู่ในสกุล Pteropodidae หรือก็คือ “Mega Bat” (ค้างคาวยักษ์) พวกมันถือเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมบินได้-ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก และเป็นสกุลค้างคาวผลไม้ที่เก่าแก่ที่สุดในโลกอีกด้วย

ค้าวคาวแม่ไก่อินเดีย

ซึ่งสายพันธุ์ค้างคาวแม่ไก่ ยังแตกย่อยออกไปอีก มีทั้ง Lyle’s flying fox , Malayan flying fox , Grey-headed flying fox แต่ละชนิดก็จะมีจุดเด่นแตกต่างกันไป แต่ที่มีขนาดตัวใหญ่ที่สุดคือ Large Flying Fox (ค้างคาวแม่ไก่ป่าฝน) แต่บทความนี้จะพูดถึงตัวที่โดดเด่นที่สุดคือ Indian Flying fox (ค้าวคาวแม่ไก่อินเดีย) ซึ่งก็คือสายพันธุ์ตามรูปภาพหน้าปกนั่นเอง

ค้าวคาวแม่ไก่อินเดีย ชื่อวิทยาศาสตร์ Pteropus giganteus เป็นค้างคาวที่มีขนาดใหญ่รองจาก “ค้างคาวแม่ไก่ป่าฝน” ด้วยขนาดตัวยาว 23 ซม. หนัก 800 กรัม ความยาวปีกสองข้างรวมกัน 1.5 เมตร อายุขัย 25 ปี ออกลูกปีละ 2 ครั้ง ครั้งละ 1 ตัว (ใช้เวลาตั้งครรภ์ 140 วัน ใช้เวลาผสมพันธุ์ 50 วินาที)

ลักษณะเด่นคือ มีหน้าตาคล้ายสุนัขจิ้งจอกที่ถูกติดปีก มีฟันทั้งหมด 36 ซี่ พร้อมทั้งยังมีกรงเล็บแหลมคมใช้สำหรับเกาะกิ่งไม้เหมือนนกได้ด้วย ชอบอยู่กันเป็นกลุ่ม โดยเกาะอยู่ตามต้นไม้มากกว่าอยู่ในถ้ำเพราะหาอาหารง่ายกว่านั่นเอง

และจากภาพที่ทุกคนเห็น คือมันกำลังอุ้มลูกออกบินเพื่อตามหาแหล่งอาหาร โดยตัวลูกนั้นจะติดแม่มาก ๆ และแม่ก็จะเห่อลูกสุด ๆ เช่นกัน (บางครั้งต้องบินไกลถึง 15 กิโลเมตรต่ออาหาร 1 มื้อ) พฤติกรรมการเลี้ยงลูกแบบนี้จะยาวนานติดต่อกัน 3-4 สัปดาห์หลังคลอด แต่หลังจากนั้นแม่ก็จะทิ้งให้ลูกต้องเติบโตด้วยตัวเอง และนาน ๆ ครั้งจะบินกลับมาเยี่ยม โดยตัวลูกต้องใช้เวลาเติบโตนานถึง 1.5 ปี ถึงจะเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์เป็นค้างคาวผู้ใหญ่เต็มตัว

แต่ระหว่างการเติบโตแม่ก็ไม่ได้ทิ้งไปเลย เพราะยังคอยติดตามอยู่ห่าง ๆ เนื่องจากค้างคาวสายพันธุ์นี้ไม่มีความสามารถในการรับรู้ด้วยเสียงที่ดีมากนัก (Echolocate – การรับเสียงสะท้อนจากสิ่งแวดล้อม)  แต่ถูกทดแทนด้วยการมีสายตาที่ดีมาก ๆ จึงทำให้แม่ต้องคอยดูห่าง ๆ อย่างห่วง ๆ เพื่อให้ลูกเติบโตด้วยตัวเองได้อย่างสมบูรณ์ครับผม

ค้าวคาวแม่ไก่อินเดีย เค้าอยู่กันเป็นแก๊ง

ต่ออีกนิด : และแม้ว่าในหลายพื้นที่ของอินเดีย จะยกย่องค้างคาวแม่ไก่ให้มีสถานะเป็นสัตว์ศักด์สิทธิ์ แต่สุดท้ายก็ถูกติดตามเพื่อกำจัดอยู่ดี เนื่องจากเป็นค้างคาวที่มีขนาดตัวใหญ่มากแน่นอนว่าต้องกินเยอะ (2 เท่าของน้ำหนักตัว) จึงทำให้ไร่ผลไม้ของเกษตรกรในอินเดียหลายรายเสียหาย อีกทั้งมันยังเป็นพาหะสำคัญของ “โรคไข้สมองอักเสบนิปาห์” ที่มีโอกาสเสียชีวิตสูง 40% ซึ่ง ณ ปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนรักษาด้วย (เชื้อสามารถอยู่บนผลไม้ที่ค้างคาวกัดแทะได้นานถึง 72 ชั่วโมง)

Fact – สำหรับ Large Flying Fox (ค้างคาวแม่ไก่ป่าฝน) ชื่อวิทยาศาสตร์ Pteropus vampyrus น้ำหนักตัว 1 กก. เมื่อกางปีกออกทั้งสองข้างกว้างถึง 2 เมตร บินได้ไกล 20-100 กิโลเมตร มีลักษณะทุกอย่างคล้ายกับ “ค้างคาวแม่ไก่อินเดีย” แต่ตัวใหญ่กว่าเท่านั้นเอง