นักวิจัยดัดแปลงพันธุกรรมสร้าง “ยุงสายพันธุ์ใหม่” สามารถค้นหา-กำจัดยุงที่เป็นพาหะได้

มีผู้คนกว่า 50-500 ล้านคนทั่วโลกป่วยเป็นโรคไข้เลือดออกและมีผู้โชคร้ายที่ต้องเสียชีวิตจากโรคนี้มากถึง 20 ล้านคนต่อปี นั่นทำให้นักวิจัยจากประเทศสิงคโปร์พุดไอเดียกำจัดยุงด้วยการแปลงพันธุกรรมยุง (Mosquitoes Genetically Modified) ให้ไม่สามารถมีลูกเพิ่มได้ โดยโครงการนี้มีชื่อว่า “Project Wolbachia” (โครงการ-โวลบาเชีย)

ทดสอบไข่ยุงที่ได้รับเชื้อแบคทีเรีย Wolbachia ผลคือไม่ฝักเป็นตัว

โครงการนี้ได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลสิงคโปร์ให้ผลิตยุงตัวผู้ที่มีเชื้อแบคทีเรียโวลบาเชีย (Wolbachia) และปล่อยให้ไปผสมพันธุ์กับยุงตัวเมียตามธรรมชาติ ซึ่งเชื้อแบคทีเรียนี้มีฤทธิ์ทำให้ไข่ยุงฝ่อ ไม่สามารถฝักออกมาเป็นตัวได้ นั่นหมายความว่าประชากรของยุงจะลดลงเรื่อย ๆ นั่นเอง (เผื่อใครยังไม่รู้ว่ามีเพียง ‘ยุงตัวเมีย’ เท่านั้นที่ดูดเลือดมนุษย์หรือสัตว์อื่น ๆ เพราะต้องนำเลือดที่มีโปรตีนและสารอาหารไปเลี้ยงไข่ในท้อง แต่ยุงตัวผู้จะกินน้ำหวานจากดอกไม้เป็นอาหารเหมือนกับแมลงทั่วไป)

Project Wolbachia เริ่มต้นขึ้นในปี 2018 โดยสำนักงานสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ (NEA) ซึ่งการทดสอบเข้าสู่ระยะที่ 4 แล้ว โดยนักวิจัยตรวจสอบจำนวนประชากรยุงตัวเมียด้วยการใช้อุปกรณ์ดักจับยุงชื่อ Gravitrap ผลคือสามารถจับยุงตัวเมียได้เพียง 2 ตัว/สัปดาห์เท่านั้น จากเดิมจะสามารถจับได้ 20-30 ตัวต่อสัปดาห์ นั่นเท่ากับว่าจำนวนประชากรยุงในเขตเมืองลดลงกว่า 90% และอัตราการเสี่ยงติดเชื้อไข้เลือดออกของชาวสิงคโปร์ในปี 2019 ลดลงมากถึง 50% เลยทีเดียว

ดวน กูบเลอร์ ผู้เชี่ยวชาญไข้เลือดออกของสิงคโปร์และผู้ก่อตั้งโครงการ Project Wolbachia กล่าวว่า วิธีนี้จะเป็นการลดจำนวนประชากรจากต้นตออย่างแท้จริงและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ไม่ต้องอาศัยการพ่นยาฆ่าแมลงที่อาจส่งผลเสียแต่ผู้คน แถมยังมีประสิทธิภาพกว่ามากด้วย”

รองศาสตราจารย์ อึง ลี ชิง ผู้อำนวยการสถาบันอนามัยสิ่งแวดล้อมของ NEA กล่าวเสริมว่า “ท้ายที่สุดยุงทั้งหมดจะตาย รวมถึงยุงตัวผู้ที่เราปล่อยไปด้วย ซึ่งเป้าหมายของโครงการนี้คือการทำให้อัตราเสี่ยงผู้ป่วยไข้เลือดออกในสิงคโปร์เท่ากับ 0”

โรงงานผลิตยุง

ปัจจุบัน NEA ได้จัดตั้งโรงงานผลิตยุงที่มีประสิทธิภาพในการผลิตยุงตัวผู้ที่มีเชื้อแบคทีเรีย Wolbacia ได้มากถึง 5 ล้านตัวต่อสัปดาห์  Project Wolbachia มีกำหนดการสิ้นสุดในปีหน้า (เดือนมีนาคมปี 2022) นั่นหมายความว่า ภายในปีหน้า หากพวกเขาทำสำเร็จสิงคโปร์อาจเป็นประเทศแรกในแถบเอเชียที่ปราศจากยุงและผู้ติดเชื้อไข้เลือดออกอย่างสมบูรณ์แบบ 100%

Fact – ในสหรัฐอเมริกาเองก็เคยมีโครงการในลักษณะนี้เช่นเดียวกัน โดยการดัดแปลงพันธุกรรมยุงตัวผู้มีชื่อว่า “OX5034” แต่ผลปรากฏว่าโครงการนั้น ‘ล้มเหลว’ แถมยุงยังเกิดการวิวัฒนาการอึดขึ้นสามารถทนทานต่อยาฆ่าแมลงได้