“ภารกิจ : ค้นหาปลาสายพันธุ์ถึก” ที่มีโอกาสรอดชีวิตมากที่สุด – จะนำไปเลี้ยงบน “ดวงจันทร์”

หนึ่งในปัญหาที่ใหญ่สุดที่พวกเขาต้องเผชิญสำหรับ “Lunar Hatch” โครงการตั้งถิ่นฐานบนดวงจันทร์ของ European Space Agency (ESA – องค์กรอวกาศแห่งยุโรป) คือ “แหล่งอาหาร” ที่เดิมทีนักวิจัยคาดว่าจะใช้แมลงเป็นแหล่งอาหารหลักของเหล่านักวิทยาศาสตร์ที่อาศัยอยู่บนนั้น แต่หลังจากที่กล้อง SOFIA ของนาซาค้นพบแหล่งน้ำบนดวงจันทร์เมื่อปี 2020 ทำให้ในปีนี้ (2021) พวกเขาผุดไอเดียที่จะ “เลี้ยงปลาบนดวงจันทร์”

ศูนย์จำลองเลี้ยงปลาในอวกาศ

โดย ซีริล เพอร์ซิบีลา นักวิจัยด้านการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำจากสถาบันวิจัยฝรั่งเศส (French Research Institute) ที่เสนอไอเดียดังกล่าว หวังให้ผู้ที่อาศัยอยู่บนนั้นได้ทานอาหารสดใหม่รสชาติอร่อยมากกว่าแมลงอัดแท่ง ที่แม้จะมีสารอาหารครบถ้วน แต่การได้ทานอาหารอร่อย ๆ จะช่วยให้พวกเขาคลายเครียดและทำงานมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ดังนั้นการทำฟาร์มเลี้ยงปลาจึงเป็นทางเลือกที่ท้าทายและน่าสนใจไม่น้อย

ว่าแต่ปลาสายพันธุ์ไหนกันที่จะสามารถอาศัยอยู่บนนั้นได้ ? ตอบ : ซีริล ตั้งเงื่อนไขไว้ว่า มันต้องเป็นปลาที่ต้องการออกซิเจนน้อย – ปล่อยคาร์บอนได้ออกไซด์ในระดับต่ำ – ระยะฟักไข่สั้น – และทนทานต่ออนุภาคประจุไฟฟ้า (เนื่องจากพวกมันต้องสัมผัสกับรังสีระหว่างการเดินทางในอวกาศ) ซึ่งเขาได้ทำการคัดเลือกปลาจากหลายร้อยสายพันธุ์ จนได้สายพันธุ์ที่เข้ารอบสุดท้ายคือ “ปลากระพงขาว” (Seabass Fish) และ ”ปลามีเกอร์” (Meagre Fish)

ปลากระพงขาว และไข่ (ภาพเล็ก)

โดยภารกิจนี้ไม่ได้จะส่งปลาเป็น ๆ ไปทั้งตัวนะครับ แต่จะส่ง “ไข่ปลา” ขึ้นไปฟักบนดวงจันทร์แทน แต่ก่อนอื่นต้องผ่านการทดสอบทนแรงสั่นสะเทือนของยานอวกาศ (ขณะที่จุดระเบิดปล่อยยาน) เสียก่อน ซึ่งซีริลได้ทำทดสอบด้วยการบรรจุไข่ลงในบีกเกอร์และทำการเขย่าด้วยเครื่องออร์บิทัล (Orbital Shaker) เพื่อจำลองการสั่นสะเทือน

จากการทดลอง ผลคือ ไข่ปลากระพงขาวสามารถฟักออกมาเป็นตัวได้ 76% จากจำนวนทั้งหมด ซึ่งน้อยกว่าค่าความคาดหวังที่ตั้งไว้ คือ 82% ส่วนไข่ปลามีเกอร์สามารถฟักออกมาเป็นตัวได้ 95% จากจำนวนทั้งหมด มากกว่าค่าความคาดหวังที่ตั้งไว้คือ 92% อย่างไรก็ตาม ตัวเลขทั้งสองนับว่าเป็นที่น่าพึ่งพอใจและมีความเป็นไปได้สูงที่จะสามารถฟักไข่เหล่านี้บนดวงจันทร์ได้จริง

ปลามีเกอร์

ลุค โรเบอร์สัน นักวิจัยจาก Kennedy Space Center ของ NASA กล่าวเสริมว่า “พวกมันเป็นสายพันธุ์ที่วิวัฒนาการขึ้นมาเพื่อทนทานต่อสภาพแวดล้อมตามธรรมชาติที่ต้องเผชิญกับกระแสน้ำ คลื่นทะเล และการชนเข้ากับพื้นผิวแข็ง จึงไม่แปลกที่ไข่พวกมันจะทนต่อแรงสั่นสะเทือนของยานอวกาศได้” อย่างไรก็ตาม ข้อเสียของการเลี้ยงปลาบนดวงจันทร์คือใช่พื้นที่เยอะและดูแลยาก ดังนั้น กุ้งและหอยแมลงภู่ จึงเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่น่าสนใจไม่น้อยสำหรับเมนูซีฟู้ดอวกาศ

Fact – นาซาพบโมเลกุลน้ำบนพื้นผิวของแอ่งหลุมคลาเวียส (Clavius Crater) บริเวณใกล้กับขั้วใต้ของดาว ซึ่งปริมาณน้ำที่พบนั้นมีอยู่โดยเฉลี่ยราว 12 ออนซ์ หรือเท่ากับน้ำดื่ม 1 ขวดเล็ก ในเนื้อดินทุก 1 ลูกบาศก์เมตร ซึ่งถือว่ามีปริมาณน้อยมาก (น้อยกว่าโมเลกุลน้ำที่พบในทะเลทรายซาฮาราถึง 100 เท่า) แต่อย่างไรก็ตาม การค้นพบน้ำในรูปแบบพิเศษนี้ทำให้เชื่อได้ว่า เรามีทรัพยากรน้ำบนดวงจันทร์ที่พร้อมนำมาใช้ประโยชน์ได้มากกว่าที่คิด และน่าจะมีปริมาณเพียงพอต่อการตั้งฐานที่มั่นสำรวจดวงจันทร์ในระยะยาว