มันมีอยู่จริง..พบกับ “พลานาเรีย” หนอนที่ “เพิ่มเป็นตัวใหม่ได้” (ตามจำนวนครั้งที่ถูกตัด)

ทั้งถูกตัด-ถูกหั่น-ถูกเฉือน แต่ทำไมจำนวนของพวกมันกลับมีมากขึ้นล่ะ ? เราคงเคยเห็นแต่ในหนังใช่มั้ยครับ แต่เดี๋ยวก่อน เพราะสิ่งมีชีวิตสุดแปลกแบบนี้มีอยู่จริง ชื่อว่า “พลานาเรีย” (Planarian – ชื่อวิทยาศาสตร์ schmidtea mediterranea)  เป็นสัตว์จำพวกหนอนตัวแบน อาศัยอยู่ในน้ำ ความยาวเพียง 1 ซม. มี 2 เพศในร่างเดียว แต่ที่น่าสนใจสุด ๆ ก็คือ “มันเป็นอมตะ” เพราะตายไม่เป็นนั่นเอง

หลังจากตัดออกเป็น 4 ส่วน ภายใน 3 สัปดาห์ ก็ทำให้ได้พลานาเรียเพิ่มอีก 3 ตัว

เนลสัน ฮอล (Nelson Hall) นักศึกษาปริญญาเอกสาขาวิศวกรรมชีวภาพ มหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด ได้ทำการทดลองตัดแบ่งเจ้าพลานาเรีย ออกเป็น 4 ส่วน เพื่อแสดงให้เห็นขั้นตอนการงอกใหม่ โดยชิ้นส่วนที่ถูกตัดจะงอกออกเป็นพลานาเรียตัวใหม่ได้ภายใน 3 สัปดาห์

ขั้นตอนการงอกเริ่มจาก ใน 1 สัปดาห์แรก ส่วนที่ถูกตัดจะเริ่มสร้างดวงตาขึ้นใหม่ พอเข้าสัปดาห์ที่ 2 จะเริ่มสร้างหัวและหาง สุดท้ายสัปดาห์ที่ 3 มันก็ได้กลายเป็นสิ่งมีชีวิตอีกตัวที่สมบูรณ์แข็งแรง 100% และที่เจ๋งกว่านั้นคือ เมื่อนำมาตรวจโครงสร้างพบว่า ความยาว สี หรือแม้กระทั่งอายุ ก็ยังเหมือนกับตัวต้นแบบทุกประการ !!

ดวงตา 2 ดวง ที่ดูแล้วเหมือนตัวการ์ตูนยังไงยังงั้น

ซึ่งสาเหตุที่ทำให้มันมีความสามารถพิเศษแบบนี้ มาจากสิ่งที่เรียกว่า “สเต็มเซลล์” (Stem-cell) หรือเซลล์ต้นกำเนิด ที่สามารถเติบโตไปเป็นเซลล์ชนิดใดก็ได้ ขึ้นอยู่กับเจ้าของร่างจะต้องการให้มันกลายเป็นอะไรนั่นเอง

โดยเจ้าเซลล์สุดเจ๋งที่เราพูดถึงได้กระจายอยู่ทั่วร่างของพลานาเรีย ซึ่งคอยทำหน้าที่สร้างอวัยวะต่าง ๆ และจะไม่หายไปแม้จะมีร่างกายที่สมบูรณ์แล้วก็ตาม (วิ่งวนอยู่ทั่วร่างและทำงานตลอดเวลา) หรือจะบอกว่าพวกมันมี “Healing Factor” ก็ได้ครับ โดยคาดว่าหากพลานาเรียไม่ทำการแบ่งตัวเลย พวกมันสามารถมีชีวิตยืนยาวได้ถึง 200 ปีเลยทีเดียว

ทั้งนี้ มนุษย์เองก็เคยมีสเต็มเซลล์ไหลเวียนอยู่ทั่วร่างเช่นกัน แต่นั่นมันตอนที่เราอยู่ในท้องแม่ พอคลอดออกมาปุ๊บความสามารถพิเศษแบบนี้ก็หายไป แต่ก็หลงเหลืออยู่ตามผิวหนังของเราบ้าง ซึ่งตอนนี้นักวิจัยก็พยายามนำมันเซลล์สุดวิเศษนี้มาใช้อีกครั้ง อย่างเช่นเรื่องนี้ นักวิจัยสร้างตับจิ๋วของมนุษย์สำเร็จแล้ว แต่สำหรับเรื่องด้านล่างคือการสกัดจากสัตว์ครับผม

ดร.สตีเฟ่น เบดี้แล็ค (Dr. Stephen Badylak) รองผู้อำนวยการสถาบันการแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู แห่งมหาวิทยาลัยพิตส์เบิร์ก ได้ทำการรักษาคนไข้ที่ส่วนปลายของนิ้วก้อยแหว่ง ด้วยผงยาที่ทำจากคอลลาเจนสัตว์ ที่มีสารกระตุ้นเซลล์ให้เกิดการเจริญเติบโตจนกล้ามเนื้อนิ้วก้อยและกระดูกส่วนปลายงอกกลับขึ้นมาใหม่ได้

ดร.สตีเฟ่น ระบุว่า หลังจากที่เห็นเจ้าพลานาเรีย เขาก็ได้รับแรงบันดาลใจอย่างเต็มเปี่ยม และเชื่อว่าการศึกษาความสามารถของสัตว์ชนิดนี้จะเป็นหนทางที่ถูกต้องในการรักษาผู้ป่วยที่อวัยวะภายใน หรือภายนอกเสียหายได้อย่างแน่นอน