รู้จัก “Ribbon Seal” (แมวน้ำริบบิ้น) ที่หายาก-ลวดลายแปลก และกำลังจะหายไปตามน้ำแข็งที่ละลาย

รู้จักกับ “แมวน้ำริบบิ้น” (Ribbon seals) สายพันธุ์แมวน้ำลายแปลก ที่อาศัยอยู่ในมหาสมุทรแปซิฟิกเหนือ และสามารถพบได้บริเวณนอกชายฝั่งอลาสก้า ซึ่งที่มาของชื่อได้มาจากลวดลายสีขาวที่พาดตัดกับสีดำ ทำให้ดูเหมือนมันถูกผูกด้วยริบบิ้นสีขาวไว้ยังไงยังงั้น

โดยลวดลายบนตัวของมันก็ไม่ได้มีไว้แค่เท่เฉย ๆ แต่เอาไว้ใช้สำหรับพรางตัวเวลาอยู่ในน้ำ ราวกับว่าเป็นเงาสะท้อนจากแสงอาทิตย์ จึงช่วยหลีกเลี่ยงจากสายตานักล่าได้ ซึ่งส่วนใหญ่แมวน้ำริบบิ้นจะใช้เวลาอยู่ใต้น้ำมากกว่าบนก้อนน้ำแข็ง ดังนั้นพวกมันจึงถูกพบได้ยากกว่าแมวน้ำทั่วไป (แต่จะขึ้นมาบ่อยในช่วงฤดูใบไม้ผลิเพื่อคลอดลูกและเลี้ยงลูก)

แมวน้ำริบบิ้นเป็นสัตว์ที่อาศัยอยู่ตามลำพัง แต่ที่น่าแปลกคือพวกมันกลับมีสกิลการป้องกันตัวที่กากมาก เพราะหลายครั้งที่พวกมันบังเอิญว่ายไปติดกับตาข่ายจับปลา สิ่งที่พวกมันทำเมื่อถูกมนุษย์จับได้คือ “แกล้งตาย” (ซึ่งกติสัตว์ที่อยู่ตามลำพังจะต้องเอาตัวรอดเก่งไง) แต่ถึงจะต่อสู้ไม่เก่ง แต่แมวน้ำริบบิ้นก็แลกมาด้วยทักษะการว่ายน้ำขั้นสุดยอด ที่ว่ากันว่า มันว่ายน้ำเก่งที่สุดในบรรดาสายพันธุ์แมวน้ำทั้งหมด

โชคดีที่พวกมันไม่ตกเป็นเป้าของมนุษย์และหมีขั้วโลก เพราะแมวน้ำริบบิ้นจะขึ้นมาบนน้ำแข็งบริเวณตอนใต้ของขั้วโลกเหนือ ซึ่งหมีขั้วโลกจะไม่ค่อยมาหากินบริเวณนี้ แต่ถึงอย่างนั้น นักล่าที่พวกมันต้องเผชิญก็จะเป็นฉลามขาวหรือวาฬเพชฌฆาตแทน นอกจากนี้ ภาวะโลกร้อนทำให้น้ำแข็งค่อย ๆ ละลาย ส่งผลให้พวกมันสูญเสียที่อยู่ในการผสมพันธุ์และคลอดลูก ทำให้ประชากรของแมวน้ำริบบิ้นมีแนวโน้มลดลงตามอัตราการละลายของน้ำแข็งขั้วโลก

ทั้งนี้ การสำรวจประชากรของแมวน้ำริบบิ้นเป็นเรื่องยาก เพราะอย่างที่กล่าวไปคือพวกมันไม่ค่อยมาอยู่บนแผ่นน้ำแข็งให้นับจำนวนได้ง่าย ๆ แต่จากการประมาณของ NOAA คาดว่ามีแมวน้ำริบบิ้นอย่างน้อยประมาณ 200,000-300,000 ตัว ปัจจุบันพวกมันจัดว่าเป็นสัตว์คุ้มครองตามพระราชบัญญัติคุ้มครองสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในทะเล (MMPA)

และสำหรับรูปร่างของแมวน้ำริบบิ้น ตัวผู้จะมีขนาดใหญ่กว่าตัวเมีย และมีลายที่เด่นชัดกว่ามาก มีขนาดใหญ่สุดประมาณ 180 เซนติเมตร หนัก 150 กิโลกรัม จัดว่าเป็นแมวน้ำขนาดกลางโดยลวดลายจะปรากฏชัดเจนขึ้นเรื่อย ๆ ทุกครั้งที่ทำการผลัดขน และจะชัดเจนที่สุดในช่วงอายุ 3 ปี มีอายุขัยนานสุด 20-30 ปี

อย่างไรก็ตาม แม้จำนวนประชากรตามที่คาดการณ์จะไม่น่าเป็นห่วงมากนัก แต่ทาง NOAA ก็ยังคงหาทางดูแล และป้องกันไม่ให้พวกมันมีแนวโน้มที่ลดลงจากสภาพในปัจจุบัน สิ่งที่ทางการเป็นห่วงที่สุดตอนนี้คือน้ำแข็งที่กำลังลดลงอย่างมาก และการเดินเรือสมุทรที่อาจปล่อยน้ำมันรั่วไหลเป็นภัยต่อเหล่าแมวน้ำ รวมถึงสัตว์ขั้วโลกอื่น ๆ ด้วย

Fact – การละลายตัวของน้ำแข็งขั้วโลกได้ปลดปล่อยไวรัสชื่อ Phocine distemper (PDV) เป็นหัดประเภทหนึ่งในแมวน้ำ คล้ายกับไข้หัดสุนัข ซึ่งมันทำให้สัตว์ที่อาศัยอยู่บริเวณแปซิฟิกเหนือติดเชื้อและต่างพากันล้มตาย จากการสำรวจ พบว่าไวรัสชนิดนี้เป็นสาเหตุการตายของแมวน้ำในแอตแลนติกกว่า 30,000 ตัว มีสิงโตทะเลในมหาสมุทรแปซิฟิกติดเชื้อ PDV กว่า 30% และ PDV ยังเป็นสาเหตุการตายของนากทะเลในอะแลสกาในปี 2004 ด้วย

เพิ่มเพื่อน