พบกับ “หมูทะเล” สิ่งมีชีวิตสีชมพูสุดแปลก – ที่หายใจผ่านรูก้น (ถูกค้นพบมานานกว่า 100 ปี)

รู้จักกับ “หมูทะเล” (Sea Pig) ชื่อวิทยาศาสตร์ Scotoplanes เป็นสิ่งมีชีวิตที่อยู่ในจำพวกปลิงทะเล แต่สาเหตุที่ถูกเรียกว่า “หมูทะเล” เป็นเพราะมีลำตัวอ้วนกลม ใช้ขาเดิน และมีสีชมพูคล้ายกับหมูบนบกนั่นเอง มีขนาดความยาวประมาณ 4-6 นิ้ว อาศัยอยู่ในมหาสมุทรทั่วโลก แต่การพบมันก็ไม่ง่ายนักเพราะพวกมันอาศัยอยู่ ณ ส่วนที่ลึก (6 กิโลเมตร) และเย็นที่สุดของก้นมหาสมุทรยังไงล่ะ

นักวิทยาศาสตร์รู้จักหมูทะเลมานานกว่า 100 ปีแล้ว ถูกพบครั้งแรกเมื่อปี ค.ศ.1882 โดยนักสัตววิทยาชาวสวีเดน ยัลมาร์ เตียล ระหว่างการเดินทางสำรวจรอบโลกด้วยเรือวิจัย HMS Challenger ของอังกฤษ ช่วงเวลานั้น ยัลมาร์ พบสิ่งมีชีวิตชนิดใหม่มากถึง 65 สายพันธุ์ ซึ่งหมูทะเลก็คือหนึ่งในนั้นด้วย

เอาล่ะ..มาพูดถึงร่างกายที่แปลกประหลาดของมันกันหน่อยดีกว่า – อย่างที่กล่าวไปในย่อหน้าแรกว่ามันใช้ขาเดิน ซึ่งความจริงแล้ว ขาที่งอกออกมานั้นคือท่อ (Tube Feet) มีทั้งหมด 5-7 คู่ ทำงานคล้าย ๆ ระบบไฮดรอลิก ที่สามารถพอง-หด เพื่อสูบน้ำเข้า-ออก ทำให้เกิดแรงดันและเคลื่อนที่ไปข้างหน้าได้ (เชื่องช้าสุด ๆ) ส่วนหนวด 4 เส้น บนหัวและลำตัวมีระบบประสาทที่ทำหน้าที่ค้นหาแหล่งอาหาร ซึ่งของโปรดของเหล่าหมูทะเลคือ ซากสิ่งมีชีวิตทุกชนิดที่ตายและตกมายังก้นทะเล โดยมันจะใช้ปากที่มีหน้าตาเหมือนท่อสั้น ๆ หลายท่อในการคว้านกินเนื้อที่เปื่อยยุ่ย

ทั้งนี้ นอกจากหน้าตาจะแปลกแล้วระบบภายในร่างกายก็ประหลาดไม่แพ้กัน เพราะพวกมันมีกระเพาะ + ลำใส้ + รูทวาร + ปอด อยู่ท่อแท่งเดียวกัน และที่น่าตลกคือพวกมันหายใจ “ผ่านรูก้น” ด้วยการสูบน้ำเข้ารูก้น มาผ่านตัวกรอง (ปอด) ดักจับออกซิเจน จากนั้นพ่นน้ำออก อีกทั้ง บางทีมันยังใช้ก้นเป็นปากสำหรับกินอาหารด้วย โดยการศึกษาพฤติกรรมของหมูทะเล นักวิจัยทราบเพียงว่า พวกมันชอบอาศัยอยู่โดดเดี่ยวตามลำพัง แต่มักจะมารวมตัวกันเมื่อมีแหล่งอาหารใหญ่ ๆ อย่างเช่น ซากวาฬ เป็นต้น

คำถาม : อยู่โดดเดี่ยว + เคลื่อนไหวเชื่องช้าแบบนี้ไม่ถูกล่าเหรอ ? ตอบ : หมูทะเลเหล่านี้ไม่ใช่เป้าหมายของนักล่าทุกชนิด เนื่องจากกลไกการป้องกันตัว ที่พัฒนาร่างกายให้ผิวถูกเคลือบด้วยพิษอ่อน ๆ และหากนักล่าตัวไหนฝืนกินเข้าไป พิษที่เคลือบผิวจะปกป้องร่างกายจากน้ำย่อยสัตว์ทำให้ไม่สามารถย่อยได้นั่นเอง

ภาพเล็ก คือหมูทะเลที่ถูกจับขึ้นมาศึกษา

แต่อย่างไรก็ตาม การศึกษาสิ่งมีชีวิตชนิดนี้ยังเป็นไปได้ยาก เนื่องจากพวกมันอยู่ลึกแถมร่างกายยังบอบบางมาก โดยหากนำมันขึ้นมาจากน้ำจะทำให้ตัวแตกทันที เนื่องจากความดันในร่างกายที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างกระทันหัน ดังนั้น นักวิจัยจึงไม่ทราบว่า หมูทะเลมีอายุยืนเท่าไหร่ ผสมพันธุ์อย่างไร ซึ่งในอนาคตอาจจะต้องอาศัยเทคโนโลยีในการสำรวจที่ก้าวไกลมากกว่านี้ ที่อาจช่วยให้เรารู้จักเจ้าสัตว์อ้วนกลมสีชมพูนี้มากขึ้นก็เป็นได้

Fact – หมึกลูกหมู (Piglet Squid) สัตว์ใต้ทะเลลึกระดับกลาง เป็นปลาหมึกขนาดเล็ก ที่มีขนาดตัวไม่เกิน 10 เซนติเมตร อาศัยอยู่ใต้ทะเลลึกถึง 4,000 เมตร (แต่มักพบพวกมันในระดับความลึก 100 เมตร) ซึ่งสาเหตุที่มันถูกเรียกว่าหมึกลูกหมู เพราะหน้าตามันคล้ายหมูจริง ๆ (แปะรูปให้ที่ใต้คอมเม้นนะครับ)