ขั้วโลกใต้เกิดปรากฏการณ์ “น้ำแข็งเลือด” เหตุจากภาวะโลกร้อน

เมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2020 เว็บไซต์ Sciencealert รายงานปรากฏการณ์สุดประหลาดบริเวณขั้วโลกใต้ เมื่อน้ำแข็งบางส่วนเปลี่ยนเป็นสีแดง มองดูแล้วคล้ายกับฉากในหนังฆาตกรรมเลยแหละ

watermelon snow
Credit: Національний антарктичний науковий центр

นักวิทยาศาสตร์จากฐานวิจัย Vernadsky ที่ทวีปแอนตาร์กติกา ขั้วโลกใต้ ได้ถ่ายภาพพื้นผิวน้ำแข็งที่ถูกเปลี่ยนเป็นสีแดงกระจายอยู่ทั่วไป แถมยังพบสีแดงแทรกอยู่เข้าไปในก้อนน้ำแข็งที่แตกออกด้วย หรืออาจเกิดเหตุการณ์ล่าเพนกวินขึ้นจนเลือดกระเซ็นเต็มพื้นเลยหรือเปล่า ? ก็ไม่น่าจะรุนแรงขนาดนั้นหรอกเนอะ

Andrey Zotov นักวิทยาศาสตร์สิ่งมีชีวิตทางทะเลได้นำก้อนน้ำแข็งเหล่านี้ส่องดูผ่านกล้องจุลทรรศน์ พบว่าสิ่งที่ทำให้เกิดสีแดงคือ Chlamydomonas nivalis ซึ่งเป็นสาหร่ายสีเขียวเซลล์ชนิดหนึ่ง มักพบในภูมิประเทศที่มีอุณหภูมิต่ำหรือมีหิมะตกอยู่ทั่ว โดยเฉพาะบริเวณขั้วโลกครับ

watermelon snow
Chlamydomonas nivalis จากกล้องจุลทรรศน์ – Credit : Національний антарктичний науковий центр

เอ๊ะ…ทำไมมันถึงเป็นสาหร่ายสีเขียวได้หละ ทั้ง ๆ ที่ในภาพเราเห็นเป็นสีแดง ? ในช่วงแรกสาหร่าย C. nivalis จะสามารถสังเคราะห์แสงได้ตามปกติเหมือนกับพืชสีเขียว (และในช่วงนี้มันจะมีสีเขียวครับ) อีกทั้งยังมีหางที่เรียกว่าแฟลกเจลลา (Flagella) 2 เส้น ใช้ในการว่ายน้ำไปยังจุดที่ต้องการ แต่หลังจากที่พวกมันโตเต็มที่แล้ว หางแฟลกเจลลาจะหายไปและไม่สามารถเคลื่อนที่ได้อีก จากนั้นจะเกิดการปรับตัวเพื่อต่อสู้กับสภาพอากาศโดยการสร้างผนังเซลล์หนา ๆ ขึ้น ซึ่งผนังเซลล์นี้จะทำให้เกิดสีแดงนั่นเองครับ

และเหตุที่ทำให้สาหร่ายเหล่านี้เจริญเติบโตมากผิดปกติ อันเนื่องมาจากน้ำแข็งบริเวณขั้วโลกใต้เกิดการละลายมากขึ้น จากข่าวช่วงที่ผ่านมาจะเห็นได้ว่าทวีปแอนตาร์ติกามีอุณหภูมิพื้นผิวสูงขึ้น น้ำแข็งที่ละลายกลายเป็นน้ำและอุ่นขึ้นนี้จะช่วยให้พวกมันกลับมามีชีวิตชีวา สุดท้ายจึงเกิดการแพร่กระจายอย่างรวดเร็วดังภาพที่เห็น ซึ่งทั้งหมดนี้เรียกว่าเหตุการณ์ น้ำแข็งแตงโม (Watermelon snow)

ปัญหาที่ตามมาหลังการเติบโตของ C. nivalis คือพวกมันทำให้การสะท้อนแสงอาทิตย์ของพื้นน้ำแข็งเดิมลดลง นั่นหมายความว่ารังสีจากดวงอาทิตย์จะถูกดูดซับลงบนผิวน้ำแข็งได้มากขึ้น น้ำแข็งจะละลายมากขึ้น แล้วสาหร่ายเหล่านี้ก็จะเพิ่มจำนวนมากขึ้นเป็นวงจรไปเรื่อย ๆ จนกว่าจะถึงจุดอิ่มตัว อีกทั้งเหตุการณ์เหล่านี้เคยเกิดขึ้นหลายครั้งแล้วในเขตน้ำแข็งเกือบทั่วโลก

watermelon snow
Credit: Національний антарктичний науковий центр

สรุป – จะเห็นได้ว่าภาวะโลกร้อนส่งผลกระทบเป็นลูกโซ่ไปเรื่อย ๆ เลยนะครับ ไม่เพียงแต่ทำให้สิ่งมีชีวิตบางชนิดเจริญเติบโตมากขึ้นผิดปกติ แต่พวกมันยังส่งผลให้การละลายของน้ำแข็งงรุนแรงมากขึ้นด้วยครับ

Fact – Chlamydomonas nivalis ในช่วงที่เปลี่ยนเป็นสีแดงจะมีความเป็นพิษต่อมนุษย์ แถมยังมีกลิ่นเหม็น บางครั้งจึงมีการเปรียบเทียบเหตุการณ์ Watermelon snow จากสาหร่ายชนิดนี้ คล้ายกับปรากฎการณ์ Red tide ที่เกิดขึ้นในมหาสมุทร