ชวนรู้จัก “งูจู๋” ที่เห็นรูปแล้วคงไม่ต้องบอกว่าได้ชื่อนี้มาเพราะอะไร

บนโลกนี้มีสัตว์อยู่มากมายหลากหลายชนิด และวันนี้ผมจะเพื่อน ๆ มารู้จักกับสิ่งมีชีวิตที่ดูประหลาดและไม่ค่อยมีใครเคยเห็นบ่อยนัก แต่บางคนอาจจะรู้สึกคุ้นหน้าคุ้นตาเจ้าตัวนี้อยู่บ้าง เพราะมันมีเล่นสุดน่ารักว่า “งูจู๋” หรือ Penis snake

งูจู๋ หรือ ชื่อจริง ๆ ทางวิทยาศาสตร์คือ อเทรโตเคานา ไอเซลติ (atretochoana eiselti) เป็นสิ่งมีชีวิตรูปร่างคล้ายงูผสมกับอวัยเพศชายของมนุษย์รวมกัน แต่ถึงอย่างนั้นความจริงแล้วมันไม่ใช่งู และแน่นอนมันไม่ใช่อวัยเพศชาย แต่มันคือถูกจัดให้อยู่ในขั้นเดียวกับสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก และอยู่ในกลุ่มเดียวกับเขียดงู (caecilian)

โดยเจ้างูจู๋ตัวนี้ ถือเป็นสัตว์สายพันธุ์เขียดงูที่ขนาดใหญ่ที่สุด มีความยาวเฉลี่ยประมาณ 81 เซนติเมตร และเป็นสิ่งมีชีวิตมีกระดูกสันหลัง (Tetrapod) ที่ไม่มีปอดที่ใหญ่ที่สุดในโลกอีกด้วย

ซึ่งเป็นเรื่องปกติของสัตว์จำพวกเขียดงูที่จะมีรูปร่างยาว ไม่มีแขนขาคล้ายกับงู เพียงแต่สิ่งที่ทำให้ A. eiselti แตกต่างจากเขียดงูทั่วไปนอกจากเรื่องขนาดที่ใหญ่กว่า คือรูปร่างของกะโหลกที่ที่ค่อนข้างแบน ไม่มีรูหายใจ มีปากที่กว้างออกข้างแก้ม และครีบหลัง

งูจู๋ มีถิ่นอาศัยอยู่ในป่าฝนของประเทศบราซิล ถูกค้นพบครั้งแรกในช่วงศตวรรษที่ 18 โดยนักสำรวจรุ่นแรก ๆ ที่เดินทางไปยังอเมริกาใต้และจดบันทึกเอาไว้ ก่อนจะมีการค้นพบตัวเป็น ๆ อีกครั้งในปี 2011

ปัจจุบันยังไม่มีข้อมูลที่แน่ชัดว่ามีพวกมันอยู่ในธรรมชาติมากน้อยเท่าไหร่ ทำให้ไม่สามารถประเมินความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ของพวกมันได้ แต่ทั้งนี้นักชีววิทยาบางคนก็เป็นห่วงว่าพวกมันอาจจะกำลังถูกคุกคามจากการสร้างเขื่อน

และด้วยความหายาก และเพิ่งมีการค้นพบได้ไม่นานทำให้ข้อมูลการศึกษาเรื่องอื่น ๆ ของงูจู๋ก็น้อยลงไปด้วย ปัจจุบันนักวิทยาศาสตร์ยังไม่รู้ว่าพวกมันเป็นนักล่าในระบบนิเวศ หรือเป็นสัตว์กินซากกันแน่

ยิ่งกว่านั้นนักวิทยาศาสตร์ก็ยังไม่เข้าใจว่าพวกมันอยู่รอดได้อย่างไรในแม่น้ำมาเดียร์รา (Madeira River) ซึ่งเป็นน้ำอุ่นและมีการไหลช้าทำให้มีออกซิเจนต่ำ เพราะสัตว์ในกลุ่มที่ไม่มีปอดเช่นนี้จำเป็นต้องใช้ออกซิเจนในน้ำเป็นจำนวนมาก แถมมันยังตัวใหญ่มากอีกด้วยเมื่อเทียบกับสัตว์ในกลุ่มเดียว

Fact – ในประเทศไทยสามารถพบเขียดงูได้เพียงชนิดเดียว และที่เดียวเท่านั้นคือเขียดงูเกาะเต่า (Ichthyophis kohtaoensis) เป็นเขียดงูสีดำอมม่วงข้างลำตัวเป็นสีเหลือง

อ่านต่อ – รู้จักกับ “หมาป่าทะเล” สายพันธุ์หายาก อาศัยอยู่ตามชายฝั่ง ว่ายน้ำได้ไกลหลายกิโลฯ