ย้อนรอยหาคำตอบ ทำไม “ซานตาคลอส” ต้องอาศัยอยู่ขั้วโลกเหนือ ?

ถึงแม้ว่าวัฒนธรรมเกี่ยวกับวันคริสต์มาสและตำนานซานตาคลอสจะไม่ใช่ความเชื่อหลักของคนไทย แต่ผมคิดว่าผู้อ่านเกือบทุกคนน่าจะรู้จักตำนานของ ลุงอ้วนหนวดขาวใจดี ที่คอยตระเวนแจกของขวัญให้กับเด็ก ๆ ในวันคริสต์มาสกันเป็นอย่างดีอยู่แล้ว ซึ่งตำนานซานตาคลอสเองก็มีที่มาที่ค่อนข้างหลากหลาย มีเรื่องราวให้เล่ามากมาย แต่หนึ่งในคำถามที่น่าสนใจที่เราจะมาหาคำตอบกันในบทความนี้ก็คือ ทำไมซานตาคลอสต้องไปอยู่ขั้วโลกเหนือ ?

จากสื่อสมัยใหม่ต่าง ๆ ที่ถูกเผยแพร่ออกมา ไม่ว่าจะเป็นการ์ตูนหรือภาพยนตร์ เมื่อพูดถึงคริสต์มาสก็ดูเหมือนทุกเรื่องจะเล่าเกี่ยวกับที่อยู่ของซานตาเอาไว้ตรงกันหมด นั่นก็คือขั้วโลกเหนือ และเพื่อจะหาคำตอบว่าซานตาไปอยู่ทำอะไรหนาว ๆ ในขั้วโลก เราต้องย้อนกลับไปหาหลักฐานการพูดถึงซานตาเวอร์ชันเก่าที่ยังไม่ถูกบริษัท ‘โคคาโคลา’ เอาไปย้อมสีแดง ชิ้นแรก ๆ ในปี 1866 เสียก่อน

จากข้อมูลที่พิพิธภัณฑ์สมิตโซเนียน เผยแพร่ออกมาทางเว็บไซต์ Smithsonian.com มีการเล่าเรื่องราวของ โทมัส เนสต์ (Thomas Nast) นักเขียนการ์ตูนการเมือง ชาวอเมริกัน ผู้รับผิดชอบการออกแบบโลโกสัญลักษณ์รูป ช้าง และ ลา ของพรรคฯ เดโมแครต (Democratic) และ รีพลับริกัน (Republican) ในตอนนั้น

แต่นอกจากการ์ตูนการเมืองแล้ว เนสต์ ยังเป็นผู้เขียน Harper’ s Weekly ซึ่งเป็นการ์ตูนคริสต์มาสรายสัปดาห์ ที่มีเป้าหมายเพื่อใช้เป็นเครื่องมือโฆษณาชวนเชื่อในสงครามกลางเมืองสหรัฐ (Civil War) เมื่อปี 1863 ด้วย

เนสต์ หยิบยืมต้นแบบแรกเริ่มของการ์ตูนมาจากหนึ่งในงานเขียนเมื่อปี 1823 ของ คลีเมนต์ คลาร์ค มัวร์ (Clement Clarke Moore) เรื่อง “A Visit From St.Nicholas” หรืออีกชื่อคือ “Twas The Night Before Chistmas” แล้วนำมาปรับปรุงสร้างคาแรคเตอร์ ของชายผู้มีหนวดเคราสีขาว แก้มแดง กับอุปนิสัยร่าเริง และวาดให้เขาเป็นผู้มอบของขวัญให้กับทหารฝ่ายเหนือ รวมทั้งปีนเข้าปล่องไฟไปช่วยภรรยาของทหารที่กำลังสวดมนต์

การ์ตูนคริสต์มาสรายสัปดาร์ Harper’ s Weekly

การ์ตูนของเนสต์ได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก จนในที่สุดเขาก็เริ่มสร้างเรื่องราวของตัวเองนอกเหนือจากที่มีอยู่ในต้นฉบับของคลาร์ค มัวร์ขึ้นมาในปี 1866 และใช้ชื่อว่า “ซานตาคลอสกับงานของเขา” (Santa Claus and His Works) ซึ่งมีการเพิ่มรายละเอียดเอาไว้ว่าซานตาของเนสต์มาจาก “ขั้วโลกเหนือ”

แม้จะไม่มีใครรู้ว่าทำไม เนสต์ถึงเลือกขั้วโลกเหนือ แต่จากการสันนิษฐานตามช่วงเวลาที่มันถูกเขียนขึ้น ก็พอจะมีคำอธิบายอยู่บ้าง

ข้อแรกคือ ซานตา ที่เนสต์เขียนขึ้นน่าจะมีความเกี่ยวข้องกับหิมะอยู่แล้ว เพราะสำนักพิมพ์ที่ผลิตการ์ดคริสต์มาสและการ์ตูนตั้งอยู่ในนิวอิงแลนด์ (New England) ซึ่งมีหิมะตกบ่อยมากในช่วงคริสต์มาส

นอกจากนั้นในช่วง 1840 ถึง 1850 เป็นช่วงเวลาที่ขั้วโลกเหนือกำลังถูกพูดถึง จากการพยายามเดินทางสำรวจอาร์กติกของแฟรงคลิน (สูญหายระหว่างการสำรวจ) และความรู้เกี่ยวกับขั้วโลกเหนือของประชาชนก็ยังต่ำมาก มันจึงเปรียบเสมือนดินแดนลึกลับในสมัยนั้น ทำให้ซานตาและเอลฟ์ในเรื่อง สามารถทำงานหนักสร้างของเล่นและของขวัญได้ตลอดทั้งปีโดยไม่มีใครเห็นนั่นเองครับ

การออกแบบซานต้าของ เนสต์

แต่อย่างไรก็ตาม ทั้งหมดนี้ก็ยังเป็นเคพียงข้อสรุปที่เกิดจากการรวบรวมข้อมูลเท่านั้นนะครับ เพราะคงไม่มีใครรู้เหตุผลส่วนตัวจริง ๆ ของเนสต์ว่าทำไมซานตาต้องอาศัยอยู่ที่ขั้วโลกเหนือ นอกจากตัวเขาเอง

Fact – เพลง จิงเกิลเบลล์ (Jingle Bells) ที่มักจะเปิดกันในวันคริสต์มาส ความจริงแล้วถูกแต่งขึ้นสำหรับใช้ใน วันขอบคุณพระเจ้า

อ่านต่อ – “เกรียล่า” แม่มดคริสต์มาสของไอซ์แลนด์ ที่น่ากลัวยิ่งกว่า “แครมปัส”